Chương Năm: Thiền định về những Khiếm khuyết của Sinh tử - phương thuốc đầu tiên chữa trị sự tham luyến hiện hữu nói chung

Chương Năm:

Thiền định về những Khiếm khuyết

của Sinh tử

- phương thuốc đầu tiên chữa trị sự tham luyến

hiện hữu nói chung -

“Nếu có sự vô thường và cái chết thì có gì là quan trọng? Dù thế nào đi nữa tôi sẽ không bị tái sinh? Trong đời sau có thể tôi sẽ kinh nghiệm điều tốt đẹp nhất mà trạng thái làm người hay trời phải mang lại và điều đó là tốt lành cho tôi!” Nghĩ tưởng như thế là bám luyến vào lạc thú của sự hiện hữu. Phương thuốc để chữa trị căn bệnh này là sự suy niệm có hệ thống về những khiếm khuyết của sinh tử. Ta có thể tóm tắt như sau:

“Những khiếm khuyết của sinh tử được bao hàm trong ba chủ đề: những đau khổ cố hữu đối với sự duyên hợp, những đau khổ do sự biến đổi và đau khổ như đau khổ hiển nhiên.”

Ba nỗi khổ này có thể được giải thích bằng các ví dụ:

• đau khổ cố hữu đối với sự duyên hợp (1) (hành khổ) thì giống như cơm không chín,

• đau khổ do bởi biến đổi (hoại khổ) thì giống như súp trộn thuốc độc và

• đau khổ hiển nhiên (khổ khổ) giống như chứng viêm dạ dày bởi ăn cơm nhiễm độc.

Ba đau khổ cũng có thể được giải thích về mặt tính chất của chúng:

• đau khổ cố hữu đối với sự duyên hợp (hành khổ) có một cảm nhận dửng dưng

• đau khổ do biến đổi (hoại khổ) được đặt nền trên những cảm nhận về lạc thú và

• đau khổ như đau khổ (khổ khổ) thực sự cảm nhận điều không ưa.

Ba đau khổ cũng có thể được giải thích về mặt những tính chất cốt yếu của chúng:

1. Đau khổ cố hữu đối với sự duyên hợp (hành khổ)

Đó là đau khổ chỉ bởi việc đã đảm nhận cuộc đời được tạo thành bởi các uẩn (2) mà sự đau khổ thì cố hữu. “Những người bình thường” (3) không cảm nhận đau khổ cố hữu đối với sự duyên hợp này và có thể được so sánh với những người bị mắc một cơn sốt dữ dội, là người vào một lúc nào đó vô cảm với một chứng bệnh không đáng kể chẳng hạn như chứng ngứa tai. Các vị Nhập Lưu (4) và ba loại bậc giác ngộ khác có thể nhận thức đau khổ cố hữu đối với sự duyên hợp. Các ngài có thể được so sánh với người hầu như được chữa lành một cơn sốt và vì thế hoàn toàn nhạy cảm với những chứng bệnh vật lý và những đau khổ không đáng kể. Một sợi tóc nhỏ trên lòng bàn tay không tạo nên sự bực bội hay đau đớn nhưng nếu cũng sợi tóc ấy đâm vào mắt thì nó sẽ làm mắt sưng tấy lên và khiến ta khó chịu. Tương tự như thế, những người bình thường vô cảm với đau khổ cố hữu đối với sự duyên hợp trong khi các bậc chứng ngộ rất đau khổ vì nó. Vì thế trong A-tì-đạtma-câu-xá luận có nói:

“Giống như một sợi tóc từ trong bàn tay đâm vào mắt, gây nên sự khó chịu và đau khổ: người chưa chín chắn, giống như lòng bàn tay, không hiểu được đau khổ cố hữu đối với sự duyên hợp trong khi những bậc chứng ngộ thì như con mắt, nhận ra đau khổ cố hữu đối với sự duyên hợp.”

2. Đau khổ do bởi Biến đổi (hoại khổ)

Nó được gọi là “đau khổ do bởi biến đổi” vì mọi lạc thú của sinh tử, dù chúng có thể là gì chăng nữa, cuối cùng sẽ biến thành đau khổ. Vì thế Kinh Đại Bi Liên Hoa có nói:

“Các cõi trời là một nguyên nhân để xảy ra đau khổ.

Các cõi người cũng là một nguyên nhân của đau khổ.”

Vì thế, dù sớm hay muộn, ngay cả những người đạt được địa vị của các vị vua vĩ đại nhất trong loài người – một cakravartin (Chuyển Luân Thánh Vương) – cũng sẽ phải thay đổi và vì thế rơi vào trạng thái đau khổ. Trong Thư gởi một người bạn có nói:

“Theo dòng thời gian, ngay cả một vị đã trở thành Chuyển Luân Thánh Vương cũng sẽ trở thành một đày tớ.”

Ngoài ra, ngay cả người đã đạt được thân tướng và trải nghiệm cõi trời Đế Thích, Thủ hộ của các vị Trời, cuối cùng cũng sẽ rơi khỏi trạng thái đó – trước hết là chết, sau đó luân hồi. Có nói rằng:

“Ngay cả khi đã trở thành người xứng đáng nhận những món cúng dường – Trời Đế Thích – bởi

năng lực của hành động (nghiệp), cuối cùng ông ta cũng sẽ rơi trở lại trái đất.”

Hơn nữa, thậm chí như Phạm Thiên, Vua của các vị Trời, bậc đã siêu vượt tham muốn giác quan và đạt được hạnh phúc của việc nghỉ ngơi trong an định, cuối cùng cũng sẽ bị đọa lạc. Có câu nói:

“Từ trạng thái an lạc vô dục của Phạm Thiên, ông ta cũng sẽ phải chịu đau khổ không ngừng dứt của việc trở thành củi đốt trong địa ngục ‘thống khổ cùng cực’ (địa ngục Vô gián).”

3. Đau khổ như Đau khổ Hiển nhiên (Khổ Khổ)

Tột đỉnh của những đau khổ mà ta kinh nghiệm qua việc nhận một cuộc đời được tạo bởi “các uẩn hấp dẫn nỗi khổ,” cũng có những đau khổ trọng yếu và hiển nhiên, là những đau khổ được hiểu bằng hai loại chính: những đau khổ của các trạng thái hiện hữu thấp và những đau khổ của các trạng thái hiện hữu cao.

3a. Những đau khổ của các trạng thái thấp của sự hiện hữu
 

Có ba trạng thái thấp: các địa ngục, các cõi ngạ quỷ và cõi súc sinh. Mỗi trạng thái được hiểu qua bốn điểm:

1. phân loại

2. nơi chốn

3. các loại chúng sinh trong trạng thái mà họ kinh nghiệm và

4. các loại thọ mạng mà họ có.

3.a1. Các་Địa ngục(5)
 

Phân loại: Có tám địa ngục nóng, tám địa ngục lạnh, các địa ngục không thường xuyên và các địa ngục ngoại biên – tạo thành tất cả là 18 loại.

Các Địa ngục Nóng

Nơi chốn: Những địa ngục nóng này ở đâu? Chúng ở giữa thế giới này (cõi Nam diêm phù đề), bởi có nhiều chúng sinh đi từ đây tới đó. Những chúng sinh sống ở các địa ngục thấp nhất là những chúng sinh sống trong địa ngục thống khổ cùng cực. Ở trên đó, hướng dần lên là các địa ngục cực nóng, nóng, than khóc dữ dội, than khóc, tập hợp và nghiền nát, vạch đen và địa ngục sống lại, một cách tương ứng. Vì thế trong A-tì-đạt-ma-câu-xá luận nói:

“Dưới nơi đây 20.000 do tuần là địa ngục ‘thống khổ tệ hại nhất’ cùng với bảy địa ngục ở trên đó.”

Những đau khổ được trải nghiệm ở đó: Lý do khiến các địa ngục được gọi tên như thế và một

giải thích tổng quát sẽ được đưa ra:

Trước tiên là địa ngục sống lại nơi chúng sinh trói buộc nhau và đâm chém nhau cho tới chết. Sau đó một luồng gió lạnh thổi qua làm họ sống lại. Điều này tiếp tục không ngừng nghỉ trong suốt thời gian họ ở đó.

Trong địa ngục vạch đen, một vạch đen được vẽ trên thân thể, sau đó thân bị cưa bằng những chiếc cưa sáng ngời và bị chặt bằng những chiếc rìu nóng đỏ. Như có câu nói:

“Một số bị hành hạ bằng những chiếc cưa: những người khác bị chặt bằng những chiếc rìu sắc bén không thể chịu đựng nổi.”

Trong địa ngục tập hợp và nghiền nát, chúng sinh được tập hợp giữa các ngọn núi và cũng bị đè và ép trong những máy ép bằng sắt. Trong trường hợp thứ nhất, các ngọn núi trong hình dạng những đầu cừu đâm vào nhau, nghiền nát chúng sinh ở giữa chúng. Sau đó các ngọn đồi tách rời ra và một cơn gió lạnh nổi lên và làm chúng sinh trở lại trạng thái cũ. Họ bị nghiền nát và được phục hồi không biết bao nhiêu lần. Trong śisyalekha (Thư gởi một đệ tử) có nói:

“Hai ngọn núi khủng khiếp, giống như những con cừu đực có sừng dài, nghiến nát tất cả những thân thể được tập hợp giữa chúng và nghiền các thân thể đó thành bột.” v.v..

Một số bị ép giữa những máy ép bằng sắt, máu của họ phun ra như bốn dòng sông. Có nói rằng:

“Một số bị nghiền như những hạt mè và những người khác bị nghiền thành bụi như bột mịn.”

Chúng sinh trong địa ngục than khóc gào thét vì khiếp sợ khi họ bị thiêu đốt.

Chúng sinh trong địa ngục