6. Quyển Sáu

Quyển Sáu

27. Đoạn 27: Viên thông về nhĩ căn

Chi 1. Thuật lại chỗ tu-chứng.

Khi bấy-giờ, ngài Quán-thế-âm Bồ-tát liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh-lễ nơi chân Phật mà bạch Phật rằng: "Thưa Thế-tôn, tôi nhớ vô-số hằng-sa kiếp về trước, có đức Phật ra đời, hiệu là Quán-thế-âm; từ đức Phật kia, tôi phát-tâm Bồ-đề. Đức Phật kia dạy tôi, do nghe, nghĩ và tu, mà vào Tam-ma-đề.

Ban đầu, ở trong tính-nghe, vào được dòng viên-thông, không còn tướng sở-văn nữa. Trần-tướng đã vắng-lặng, hai tướng động, tĩnh rõ thật không sinh. Như vậy thêm lần, các tướng năng-văn, sở-văn đều hết. Không dừng lại nơi chỗ dứt hết năng-văn, sở-văn mà tiến lên nữa, thì năng-giác, sở-giác, đều không. Không-giác tột bậc viên-mãn, các tướng năng-không, sở-không đều diệt. Sinh-diệt đã diệt, thì bản-tính tịch-diệt hiện-tiền. Bỗng nhiên, vượt ngoài thế-gian và xuất thế-gian, sáng-suốt cùng khắp mười phương, được hai cái thù-thắng: Một là, trên hợp với bản-giác-diệu-tâm thập phương chư Phật, cùng với chư Phật Như-lai đồng một từ-lực; hai là, dưới hợp với tất-cả chúng-sinh lục-đạo mười phương, cùng với các chúng-sinh đồng một bi-ngưỡng.

Chi 2. Do từ-lực, hiện ra 32 ứng-thân

Bạch Thế-tôn, do tôi cúng-dường đức Quán-âm Như-lai, nhờ Ngài truyền-thụ cho tôi Như-huyễn Văn-huân Văn-tu Kim-cương-tam-muội, được cùng chư Phật đồng một từ-lực, nên làm cho thân tôi thành-tựu 32 ứng-thân vào các cõi-nước.

Bạch Thế-tôn, nếu các vị Bồ-tát vào Tam-ma-đề, tiến-tu pháp vô-lậu, thắng-giải hiện đã viên-mãn, tôi hiện ra thân Phật, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được giải-thoát.

Nếu các hàng hữu-học tu phép Diệu-minh vắng-lặng, chỗ thắng-diệu đã viên-mãn. Tôi ở trước người kia, hiện ra thân Độc-giác, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được giải-thoát.

Nếu các hàng hữu-học đoạn 12 Nhân-duyên; do các nhân-duyên đã đoạn mà phát ra thắng-tính và thắng-tính đó hiện đã viên-mãn, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Duyên-giác, vì họ mà thuyết-pháp khiến cho được giải-thoát.

Nếu các hàng hữu-học được phép-không của Tứ-đế, tu đạo-đế vào diệt-đế, thắng-tính hiện viên-mãn, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Thanh-văn, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được giải-thoát.

Nếu chúng-sinh muốn tâm được tỏ-ngộ, không phạm vào cảnh ngũ-dục và muốn cho thân được thanh-tịnh, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Phạm-vương, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được giải-thoát.

Nếu các chúng-sinh muốn làm Thiên-chúa, thống-lĩnh chư thiên, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Đế-thích, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu các chúng-sinh muốn thân được tự-tại, đi khắp mười phương, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Tự-tại-thiên, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu các chúng-sinh muốn thân được tự-tại, bay đi trên hư-không, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Đại-tự-tại-thiên, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu các chúng-sinh muốn thống-lĩnh quỷ-thần, cứu-giúp cõi-nước, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Thiên-đại-tướng-quân, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu các chúng-sinh muống sinh nơi thiên-cung, sai khiến quỷ-thần, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Thái-tử, con của Tứ-thiên-vương, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu các chúng-sinh muốn làm vua cõi người, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Vua, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu các chúng-sinh muốn làm chủ gia-đình danh-tiếng, thế-gian kính-nhường, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Trưởng-giả vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu các chúng-sinh thích đàm-luận những lời hay, giữ mình trong-sạch, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Cư-sĩ, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu các chúng-sinh muốn trị cõi-nước, chia-đoán các bang, các ấp, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Tể-quan, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu các chúng-sinh thích các số-thuật, tự-mình nhiếp-tâm giữ thân, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Bà-la-môn, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu có người con trai muốn học phép xuất-gia, giữ các giới-luật, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Tỷ-khưu, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu có người con gái muốn học phép xuất-gia, giữ các cấm-giới, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Tỷ-khưu-ni, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu có người con trai thích giữ ngũ-giới, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Ưu-bà-tắc, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu có người con gái tự giữ ngũ-giới, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Ưu-bà-di, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu có người con gái lập-thân trong nội-chính, để tu-sửa nhà nước, tôi ở trước người kia, hiện ra thân Nữ-chúa hay thân Quốc-phu-nhân, mệnh-phụ, đại-gia, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu có chúng-sinh không phá nam-căn, tôi ở trước người kia, hiện ra thân đồng-nam, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu có người xử-nữ, thích thân xử-nữ, không cầu sự xâm-bạo, tôi ở trước người kia, hiện ra thân đồng-nữ, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu có chư-thiên muốn ra khỏi loài trời, tôi hiện ra thân chư-thiên, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu có các con rồng muốn ra khỏi loài rồng, tôi hiện ra thân rồng, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu có Dược-xoa muốn thoát khỏi loài mình, tôi ở trước họ, hiện ra thân Dược-xoa, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu có Càn-thát-bà muốn thoát khỏi loài mình, tôi ở trước họ, hiện ra thân càn-thát-bà, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu có A-tu-la, muốn thoát khỏi loài mình, tôi ở trước họ, hiện ra thân A-tu-la, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu có Khẩn-na-la muốn thoát khỏi loài mình, tôi ở trước họ, hiện ra thân Khẩn-na-la, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu có Ma-hô-la-già muốn thoát khỏi loài mình; tôi ở trước họ, hiện ra thân Ma-hô-la-già, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu có chúng-sinh thích làm người, tu cho được thân người, tôi hiện ra thân người, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Nếu có loài phi-nhân, hoặc có hình, hoặc không hình, hoặc có tưởng, hoặc không tưởng, muốn thoát khỏi loài mình, tôi ở trước họ, hiện ra thân như họ, vì họ mà thuyết-pháp, khiến cho được thành-tựu.

Ấy gọi là 32 ứng-thân diệu-tịnh, vào các cõi-nước. Những thân ấy đều do vô-tác-diệu-lực của Văn-huân Văn-tu Tam-muội, mà tự-tại thành tựu.

Chi 3. Do bi-ngưỡng, bố-thí 14 công-đức vô-úy

"Bạch Thế-tôn, do tôi lại dùng vô-tác-diệu-lực của Văn-huân Văn-tu Kim-cương-tam-muội ấy, cùng với tất-cả lục-đạo chúng-sinh trong mười phương ba đời, đồng một lòng bi-ngưỡng, nên khiến các chúng-sinh, nơi thân-tâm tôi, được 14 thứ công-đức vô-úy:

Một, là do tôi không tự quán cái tiếng, mà quán cái tâm năng-quán, nên khiến cho chúng-sinh khổ-não thập phương kia, quán cái âm-thanh, thì liền được giải-thoát.

Hai, là tri-kiến đã xoay trở lại, khiến cho các chúng-sinh, dầu vào đống lửa, lửa không thể đốt được.

Ba, là quán cái nghe đã xoay trở lại, khiến cho các chúng-sinh bị nước lớn cuốn đi, mà không chết-đuối.

Bốn, là diệt hết vọng-tưởng, tâm không sát-hại, khiến các chúng-sinh vào những nước quỷ, quỷ không thể hại được.

Năm, là huân-tập và thành-tựu được tính-nghe, cả sáu căn đều tiêu về bản-tính, đồng như cái nghe, cái tiếng, có thể khiến cho chúng-sinh, lúc đương bị hại, dao gãy từng đoạn, khiến cho các binh-khí chạm vào thân người như cắt dòng nước, như thổi ánh-sáng, bản-tính không hề lay-động.

Sáu, là huân-tập tính-nghe sáng-suốt thấu khắp pháp-giới, thì các tính tối-tăm không thể toàn được, có thể khiến cho chúng-sinh, tuy các loài Dược-xoa, La-sát, Cưu-bàn-trà, Tỳ-xá-già, Phú-dan-na, v.v ... ở gần một bên, con mắt chúng vẫn không thể thấy được.

Bảy, là các tiếng đều viên-tiêu, thấy-nghe đã xoay vào tự-tính, rời các trần-cảnh hư-vọng, có thể khiến cho các chúng-sinh, những thứ cùm, dây, gông, xiềng không thể dính vào mình được.

Tám, là diệt tướng âm-thanh, viên-thông tính-nghe, phát-sinh từ-lực cùng khắp, có thể khiến cho chúng-sinh đi qua đường hiểm, giặc không cướp được.

Chín, là huân-tập phát ra tính-nghe, rời các trần-tướng, sắc-dục không lôi-kéo được, có thể khiến cho tất-cả chúng-sinh đa-dâm, xa rời lòng tham-dục.

Mười, là thuần một thật-tướng của âm-thanh, không còn gì là tiền-trần, căn và cảnh điều viên-dung, không có năng, sở đối-đãi, có thể khiến cho tất-cả chúng-sinh nóng-giận, rời-bỏ lòng thù-ghét.

Mười một, là tiêu-diệt trần-tướng, xoay về tính bản-minh, thì pháp-giới, thân, tâm đều như ngọc lưu-ly, sáng-suốt không ngăn-ngại, có thể khiến cho những kẻ ngu-ngốc u-mê, xa-rời hẳn sự si-mê tối-tăm.

Mười hai, là viên-dung các hình-tướng, xoay tính-nghe trở về đạo-trường bất-động, hòa vào thế-gian mà không hủy-hoại thế-giới, cúng-dường được chư Phật Như-lai như số vi-trần, cùng khắp mười phương, ở bên mỗi mỗi đức Phật, làm vị Pháp-vương-tử, có thể khiến cho trong pháp-giới, những chúng-sinh không con, cầu có con trai, sinh ra đứa con trai có phúc-đức trí-tuệ.

Mười ba, là sáu căn viên-thông, soi-sáng không hai, trùm khắp thập phương thế-giới, thành-lập đại-viên-kính Không-như-lai-tạng, vâng-lĩnh pháp-môn bí-mật của thập-phương vi-trần Như-lai, không có thiếu-sót, có thể khiến cho trong pháp-giới, những chúng-sinh không con, cầu có con gái, sinh ra người con gái có tướng-tốt, đoan-chính, phúc-đức, dịu-dàng, được mọi người yêu-kính.

Mười bốn, là trong tam-thiên đại-thiên thế-giới này, có trăm ức mặt trời, mặt trăng, các Pháp-vương-tử hiện ở trong thế-gian, số-lượng có đến 62 số cát sông Hằng, đều tu Phật-pháp, nêu gương-mẫu, giáo-hóa chúng-sinh, tùy-thuận chúng-sinh, phương-tiện trí-tuệ của mỗi mỗi vị không đồng nhau. Do tôi được tính viên-thông, phát ra diệu-tính của nhĩ-căn, cho đến thân-tâm nhiệm-mầu bao trùm khắp pháp-giới, nên có thể khiến cho chúng-sinh chấp-trì danh-hiệu của tôi, so với những người chấp-trì danh-hiệu của tất-cả các vị Pháp-vương-tử số-lượng bằng 62 số cát sông Hằng kia, phúc-đức hai bên thật bằng bậc, không sai khác.

Bạch Thế-tôn, một danh-hiệu của tôi cùng với rất nhiều danh-hiệu kia không khác, là do tôi tu-tập được tính viên-thông chân-thật. Ấy gọi là 14 sức thí-vô-úy, đem phúc khắp cho chúng-sinh.

Chi 4. Theo cơ-cảm hiện ra 4 diệu-đức không nghĩ-bàn

"Bạch Thế-tôn, do tôi đã được Đạo tu-chứng viên-thông vô-thượng đó, nên lại khéo được 4 vô-tác-diệu-đức không nghĩ-bàn:

Một, là do tôi chứng được tính-nghe chí-diệu, nơi tâm-tính không còn có tướng năng-văn, các sự thấy, nghe, hay, biết không còn cách-biệt và đều thành một bảo-giác viên-dung thanh-tịnh, nên tôi có thể hiện ra rất nhiều hình-dung nhiệm-mầu, nói ra vô-số thần-chú bí-mật. Trong đó, hoặc hiện ra một đầu, 3 đầu, 5 đầu, 7 đầu, 9 đầu, 11 đầu, như thế cho đến 108 đầu, 1000 đầu, 10000 đầu, 84000 cái đầu, đầy-đủ các tướng; hoặc hiện ra hai tay, 4 tay, 6 tay, 12 tay, 14, 16, 18, 20, 24, như thế cho đến 108 tay, 1.000 tay, 10.000 tay, 84.000 cái tay bắt-ấn; hoặc hiện ra hai mắt, 3 mắt, 4 mắt, 9 mắt, như thế cho đến 108 mắt, 1.000 mắt, 10.000 mắt, 84.000 con mắt báu thanh-tịnh; hoặc khi thì từ, hoặc khi thì oai, hoặc khi thì định, hoặc khi thì tuệ, cứu-giúp chúng-sinh được rất tự-tại.

Hai, là do cái nghe, cái nghĩ của tôi, thoát ra ngoài sáu trần như cái tiếng qua bức tường, không thể bị ngăn-ngại, cho nên diệu-dụng của tôi có thể hiện mỗi mỗi hình, tụng mỗi mỗi chú, hình đó, chú đó đều có thể đem sức vô-úy mà bố-thí cho các chúng-sinh; vì thế, cõi nước thập phương như vi-trần đều gọi tôi là vị Thí-vô-úy.

Ba, là tôi tu-tập, phát ra căn-tính bản-diệu viên-thông thanh-tịnh, nên đi qua thế-giới nào, đều khiến cho chúng-sinh xả-thân, xả đồ trân-bảo, cầu tôi thương-xót.

Bốn, là do tôi được tâm Phật, chứng đến chỗ rốt-ráo, nên có thể đem các thứ quý-báu cúng-dường thập phương Như-lai, cả đến chúng-sinh lục-đạo trong pháp-giới, ai cầu vợ thì được vợ, cầu con thì được con, cầu Tam-muội thì được Tam-muội, cầu sống lâu thì được sống lâu, như thế, cho đến cầu Đại-niết-bàn thì được Đại-niết-bàn.

Chi 5. Kết-luận về viên-thông nhĩ-căn

"Phật hỏi về viên-thông, tôi do văn-chiếu Tam-muội nơi nhĩ-căn mà duyên-tâm được tự-tại; nhân tướng nhập-lưu, được Tam-ma-đề, thành tựu quả Bồ-đề, đó là thứ nhất. Bạch Thế-tôn, đức Phật Như-lai kia, khen tôi khéo được pháp-môn viên-thông, ở trong Đại-hội, thụ-ký cho tôi cái hiệu là Quan-thế-âm; do tôi thấy-nghe thấu-suốt mười phương, nên danh-tiếng Quan-âm cùng khắp thập phương thế-giới".

V. Mục 5: Chỉ đích phép viên tu

1. Phóng hào quang, hiện điềm lành

Khi bấy giờ, đức Thế-tôn nơi sư-tử tọa, năm vóc đồng phóng ra hào-quang báu, rọi xa trên đỉnh thập phương Như-lai số như vi-trần và trên đỉnh các vị Pháp-vương-tử, các vị Bồ-tát. Các đức Như-lai kia, năm vóc cũng đồng phóng ra hào-quang báu, từ các thế-giới số như vi-trần đến rọi trên đỉnh Phật và trên đỉnh các vị Đại-bồ-tát và A-la-hán trong Hội; rừng cây, ao hồ đều diễn ra pháp-âm; hào-quang giao-xen cùng nhau như lưới tơ báu. Cả trong đại-chúng được cái chưa từng có; tất-cả đều được Kim-cương-tam-muội. Liền khi ấy, trời mưa hoa sen bách-bảo màu xanh, màu vàng, màu đỏ, màu trắng xen-lộn lẫn nhau, thập phương hư-không hóa-thành sắc thất-bảo. Đất liền, núi sông của cõi Sa-bà nầy cùng một lúc không hiện ra, chỉ thấy vi-trần quốc-độ thập-phương hợp-thành một giới, tiếng hát ca-ngợi tự-nhiên nổi lên.

2. Đoạn 2: Phật bảo Ngài Văn-thù lựa chọn căn viên thông

Khi bấy-giờ, đức Như-lai bảo Ngài Văn-thù-sư-lỵ Pháp-vương-tử rằng: "Ông hãy xét trong 25 vị vô-học Đại-bồ-tát và A-la-hán, mỗi mỗi đều trình-bày phương-tiện hành-đạo lúc đầu, đều nói tu-tập tính viên-thông chân-thật; chỗ tu-hành của các vị kia, thật không có hơn, kém, trước, sau gì khác nhau. Nay tôi muốn khiến cho ông A-nan khai-ngộ, thì trong 25 phép tu, phép nào hợp với căn-cơ của ông ấy; lại, sau khi tôi diệt-độ rồi, chúng-sinh trong cõi này vào thừa Bồ-tát, cầu đạo vô-thượng, thì do pháp-môn phương-tiện gì, được dễ thành-tựu hơn?"

3. Đoạn 3: Lựa ra những căn không phải viên thông

Chi 1. Tán-thán tính-giác vốn diệu và chỉ rõ mê-vọng vốn không

Ngài Văn-thù-sư-lỵ Pháp-vương-tử, vâng từ-chỉ của Phật, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đỉnh-lễ nơi chân Phật, dựa vào uy-thần của Phật, nói bài kệ đáp lại:

"Bản-tính biển Giác khắp đứng-lặng,

Tính khắp đứng-lặng vốn nhiệm-mầu,

Bản-minh chiếu ra hình-như sở,

Lập tướng sở, bỏ mất bản-minh.

Do mê-vọng, mà có hư-không,

Nương hư-không, lập-thành thế-giới;

Tư-tưởng chăm-chú thành cõi-nước,

Hay-biết mọi việc, là chúng-sinh.

Hư-không sinh ra trong đại-giác,

Như một bọt-nước sinh trong bể;

Các nước hữu-lậu, như vi-trần

Đều nương hư-không, mà phát-sinh;

Bọt-nước diệt, vốn không hư-không,

Huống nữa là, hình-tướng ba cõi.

Chi 2. Nêu rõ phương-tiện có mau chậm

"Bản-tính xoay về, vốn không hai,

Phương-tiện tu-chứng có nhiều cách,

Cách nào cũng thông vào bản-tính,

Nói thuận, nghịch, chỉ là phương-tiện;

Do hàng sơ-tâm vào Tam-muội,

Bên mau, bên chậm không đồng nhau.

Chi 3. Lựa ra 6 trần

"Vọng-tưởng kết-lại thành sắc-trần,

Hay-biết không thể thông-suốt được;

Làm sao, chính chỗ không thông-suốt,

Tu-hành, lại được tính viên-thông?

Âm-thanh xen-lộn với lời nói,

Chỉ nương theo ý-vị danh-từ;

Nếu một, không trùm được tất-cả,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Hương, chỉ lúc hợp, mới rõ-biết,

Lúc rời-cách, thì vốn không có;

Nếu sở-giác, không được thường-xuyên,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Vị, không phải bản-nhiên tự có,

Cần phải nếm, mới biết có vị;

Nếu giác-quan, không thường duy-nhất,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Xúc, do các vật chạm mà biết,

Không vật chạm, thì không thành xúc;

Khi hợp, khi ly, không nhất-định,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Pháp, cũng có tên là nội-trần,

Nương theo trần, tất phải có sở;

Năng sở, không viên-dung nhập một,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Chi 4. Lựa ra 5 căn

"Cái thấy, tuy rỗng-suốt rất xa,

Nhưng thấy trước, mà không thấy sau;

Bốn-bề, còn thiếu mất một nửa,

Thì làm sao, được tính viên-thông!

Mũi, có thở ra và thở vào,

Chặng giữa, hiện không có hơi-thở,

Nếu không viên-dung sự cách-bức,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Ngoài sở-nhập, tính-nếm không thành,

Nhân các vị, mới có hay-biết;

Không có vị, rốt-ráo không có,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Thân biết-xúc với cảnh sở-xúc,

Đều có hạn, không phải cùng khắp;

Nếu không nhận tính không bờ-bến,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Ý-căn xen với các loạn-tưởng,

Đứng-lặng, rốt-cuộc không thấy gì;

Nếu không thoát được các tưởng-niệm,

Thì làm sao, được tính viên-thông?"

Chi 5. Lựa ra 6 thức

"Nhãn-thức, phát-khởi nhờ căn trần,

Gạn-cùng, vốn không có tự-tướng;

Cả tự-thể, còn không nhất-định,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Tâm nghe rỗng-thấu cả mười phương,

Là do sức hoằng-thệ rộng-lớn;

Sơ-tâm, không thể đến chỗ ấy

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Quán đầu-mũi, vốn là duyên-cơ,

Chỉ để nhiếp-tâm được an-trụ;

Nếu cảnh-quán, lại thành sở-trụ,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Thuyết-pháp, diệu-dụng các danh-từ;

Cốt phải đã được khai-ngộ trước;

Nếu lời nói, không phải vô-lậu,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Giữ giới, chỉ câu-thúc cái thân,

Ngoài cái thân, lấy gì câu-thúc;

Vốn không phải cùng khắp tất-cả,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Thần-thông, do túc-tập từ trước,

Nào dính gì ý-thức phân-biệt;

Tưởng-niệm, không thoát-ly sự-vật,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Chi 6. Lựa ra 7 đại

"Nếu quán cái tính của địa-đại,

Thì nó ngăn-ngại, không thông-suốt;

Pháp hữu-vi, không phải chân-tính,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Nếu quán cái tính của thủy-đại,

Quán-tưởng, đâu phải là chân-thật,

Nếu không đi đến Diệu-chân-như,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Nếu quán hỏa-đại, trừ dâm-dục,

Chán cái có, không phải thật ly;

Phương-tiện, không hợp với sơ-tâm,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Nếu quán cái tính của phong-đại,

Động, tĩnh, đâu phải không đối-đãi;

Đối-đãi, trái với vô-thượng-giác,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Nếu quán cái tính của không-đại,

Hư-không vô-tri, không hay-biết;

Không biết, khác hẳn với Bồ-đề,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Nếu quán cái tính của thức-đại,

Thức sinh-diệt, đâu phải thường-trụ,

Để tâm trong phân-biệt hư-vọng,

Thì làm sao, được tính viên-thông?

Tất-cả các hành đều vô-thường,

Tưởng-niệm, vốn trong vòng sinh diệt,

Nhân và quả, khác nhau như thế,

Thì làm sao, được tính viên-thông?"

4. Đoạn 4: Chọn lấy cái căn viên thông

Chi 1. Hợp với giáo-thể cõi Sa-bà

"Tôi nay xin bạch đức Thế-tôn,

Phật ra đời trong cõi Sa-bà,

Trong cõi nầy, lối dạy chân-thật,

Thanh-tịnh, do chỗ nói và nghe;

Nay muốn tu-chứngTam-ma-đề,

Thật nên do cái nghe mà vào."

Chi 2. Xưng-tán Ngài Quán-thế-âm

"Rời cái khổ và được giải-thoát,

Hay thay cho ngài Quán-thế-âm;

Trong kiếp số như cát sông Hằng,

Vào cõi Phật như số vi-trần,

Được sức tự-tại rất to-lớn,

Bố-thí vô-úy cho chúng-sinh.

Ngài Quán-thế-âm, tiếng nhiệm-mầu,

Tiếng trong-sạch và tiếng hải-trào,

Cứu đời, mọi việc được yên-lành,

Xuất-thế-gian, được quả thường-trụ."

Chi 3. Xưng-tán nhĩ-căn

"Tôi nay kính bạch đức Như-lai,

Như lời ngài Quán-âm vừa nói:

Ví-như, có người trong yên-lặng,

Chung-quanh mười phương đều đánh trống,

Thì đồng-thời nghe khắp mười nơi,

Như thế, mới là viên-chân-thật.

Mắt bị ngăn-che, không thấy được,

Thiệt-căn, tỷ-căn cũng như vậy,

Thân-căn, lúc hợp mới biết-xúc,

Ý-căn, phân-vân không manh-mối;

Cách tường, nhĩ-căn vẫn nghe tiếng,

Dầu xa, dầu gần, đều nghe được;

Năm căn so-sánh thật không bằng,

Như thế, mới là thông-chân-thật.

Tính thanh-trần, có động, có tĩnh,

Trong tính-nghe thành có, thành không;

Khi không tiếng, gọi là không nghe,

Đâu phải thật không còn tính-nghe;

Không tiếng, tính-nghe đã không diệt,

Có tiếng, tính-nghe đâu phải sinh;

Trọn-rời cả hai thứ sinh-diệt,

Như thế, mới là thường-chân-thật.

Dầu cho, trong lúc đương ngủ mê,

Không vì không nghĩ, mà không nghe;

Tính-nghe ra ngoài sự suy-nghĩ,

Thân, ý không thể so bằng được.

Chi 4. Chuyển mê thành ngộ

“Hiện nay, trong cõi Sa-bà nầy,

Các thứ thanh-luận được truyền-bá,

Do chúng-sinh bỏ mất tính-nghe,

Theo thanh-trần, nên bị lưu-chuyển;

A-nan, tuy có tính nhớ dai,

Vẫn không khỏi mắc các tà-niệm;

Há không phải tùy chỗ chìm-đắm,

Xoay ngược dòng, thoát khỏi hư-vọng.

A-nan, ông hãy nghe cho chín,

Nay tôi nương uy-lực của Phật,

Tuyên-nói phép Tam-muội chân-thật,

Chắc như Kim-cương-vương, như-huyễn,

Không nghĩ-bàn, xuất-sinh chư Phật.

Ông nghe tất-cả pháp bí-mật

Của chư Phật, số như vi-trần,

Nếu trước hết, không trừ dục-lậu,

Nghe nhiều, chứa-chấp thành lầm-lỗi;

Dùng cái nghe thụ-trì Phật-pháp,

Sao lại không tự nghe cái nghe?

Tính-nghe không phải tự-nhiên sinh,

Nhân thanh-trần mà có danh-hiệu,

Xoay cái nghe, thoát-ly thanh-trần,

Cái thoát-ly ấy, gọi là gì?

Một căn, đã trở về bản-tính,

Thì cả sáu căn, được giải-thoát,

Thấy, nghe như bệnh lòa huyễn-hóa,

Ba cõi như hoa-đốm hư-không;

Xoay tính-nghe, gốc lòa tiêu-trừ,

Trần-tướng tiêu, giác-tính viên-tịnh.

Tột thanh-tịnh, trí-quang thông-suốt,

Thể tịch-chiếu trùm khắp hư-không,

Trở lại xem các việc thế-gian

Thật giống như chiêm-bao không khác.

Nàng Ma-đăng-già là chiêm-bao

Thì còn ai bắt ông được nữa?

Như các huyễn-sư khéo trong đời,

Làm trò, thành ra các trai, gái;

Tuy thấy các căn đều cử-động,

Cốt-yếu, do cái máy dật dây;

Nghỉ máy, tất-cả đều yên-lặng,

Các trò, trở thành không có tính.

Cả sáu căn cũng giống như thế,

Vốn đều nương một tính tinh-minh

Chia ra thành sáu thứ hòa-hợp;

Một nơi, đã rời-bỏ quay về,

Thì cả sáu, đều không thành-lập;

Trong một niệm, trần-cấu đều tiêu,

Chuyển-thành tính Viên-minh tịnh-diệu,

Còn sót trần-cấu là học-vị,

Sáng-suốt cùng-tột, tức Như-lai.

Hỡi đại-chúng và ông A-nan,

Hãy xoay lại