Chương Tám: Quy y

Chương Tám:

Quy y

Ta có nên tìm kiếm nơi nương tựa ở những vị thần thế tục như Brahma (Phạm Thiên), Vishnu, Shiva v.v.. hay ở những thế lực địa phương như các vị trời, rồng cư ngụ trong núi non, các tảng đá, ao hồ, cổ thụ v.v..? Những vị này không phải là nơi nương tựa đích thực bởi không ai trong số đó có năng lực của một nơi nương tựa. Một bản Kinh có nói về điều này:

“Những người trong thế gian tìm kiếm sự che chở từ các vị trời trong núi non hay rừng rậm, từ các điện thờ và rừng cây hiến cúng và từ cây cối thiêng liêng nhưng những nơi nương tựa này không phải là nơi nương tựa chân thực.”

Như thế có lẽ ta nên tìm nơi nương tựa ở cha mẹ, bạn bè, những người thân thuộc v.v.. của ta – những người chăm sóc ta và đang muốn giúp đỡ ta? Thực ra, những người này cũng không thể là một nơi nương tựa. Trong manjushrîvikrîditasûtrâ (Kinh Trình bày sự Hiển lộ của Văn Thù) có nói:

“Cha mẹ không phải là nơi nương tựa của con; những người thân yêu hay quyến thuộc cũng không phải là nơi nương tựa. Họ từ bỏ con để đi đến tất cả những nơi nào làm vui lòng họ.”

Vì sao không ai trong những vị này mang lại sự nương tựa? Đó là bởi để là một nơi nương tựa, họ phải không sợ hãi sinh tử và thoát khỏi những đau khổ của nó. Không ai trong số đó siêu vượt nỗi sợ và họ vẫn phải chịu đau khổ. Ngoài chư Phật ra, không ai hoàn toàn thoát khỏi đau khổ. Ngoài Pháp ra, không có cách nào thành tựu Phật quả. Ngoài Tăng đoàn ra, không ai có thể giúp ta thực hành Pháp. Vì thế ta nên quy y (nương tựa) Phật, Pháp, Tăng (Tam Bảo). Có câu nói:

“Hôm nay, hãy quy y Phật, Pháp và Tăng đoàn, cộng đồng siêu việt, bởi chính các vị này đã thực hiện việc xua tan những nỗi sợ hãi của mình và chính các Ngài mang lại sự che chở cho người không được che chở.”

Bởi các ngài có khả năng để che chở, chớ để bản thân bạn bị ngấu nghiến bởi sự hoài nghi khi tự hỏi: “Làm sao họ có thể thực sự che chở chúng ta một khi ta nương tựa nơi họ?” Kinh Đại Bát Niết Bàn nói:

“Người quy y Ba Nơi Nương tựa Quý báu sẽ đạt được sự vô úy.”

Tóm lược giải thích về sự quy y Tam Bảo:

“Việc quy y được tóm tắt bằng chín chủ đề: phân loại, nền tảng, suối nguồn, thời gian, động lực, nghi lễ, mục đích, giáo huấn và những lợi lạc.”

1. PHÂN LOẠI

Có hai loại quy y khác nhau: quy y tổng quát và quy y đặc biệt.

2. NỀN TẢNG (1)

Có hai loại người tạo nên nền tảng cho sự quy y:

1. Những người tạo nên nền tảng chung; những người sợ đau khổ của sinh tử và những người quan niệm Tam Bảo như những hộ thần và

2. Những người tạo nên nền tảng đặc biệt; những người có năng lực Đại thừa, có sự hiện hữu làm người khá thanh tịnh hay siêu phàm.

3. SUỐI NGUỒN

Cũng có hai suối nguồn của sự quy y:

1. Suối nguồn thông thường: Đức Phật tôn quý nhất là Đấng Chiến Thắng Thành tựu Siêu việt (2), Toàn Giác (3), đấng có sự thuần tịnh tuyệt hảo, trí tuệ nguyên sơ và bản chất cao cả. Pháp tôn quý nhất có hai phương diện, đó là Pháp của các giáo lý, bao gồm mười hai nhánh lời dạy siêu việt của Đức Phật, và Pháp như sự chứng ngộ, bao gồm các chân lý diệt tận và con đường. Tăng đoàn tôn quý nhất cũng có hai loại: tăng đoàn được tạo nên bởi những người thế tục – một tập hội gồm bốn tỳ kheo hay hơn nữa, là những người trì giữ nghiêm cẩn các giới nguyện của họ - và tăng đoàn tuyệt hảo – tám loại thuộc về bốn cấp độ của kết quả (4).

2. Suối nguồn đặc biệt: Đó là:

a. Suối nguồn thực sự hiện hữu

b. Suối nguồn là sự chứng ngộ trực tiếp và

c. Suối nguồn tối thượng

2a. Suối nguồn thực sự hiện hữu là Phật, là một hình ảnh của tathâgata (Như Lai), Pháp là các Kinh điển Đại thừa và Tăng là Tăng đoàn Bồ Tát.

2b. Suối nguồn trong phạm vi chứng ngộ trực tiếp Phật là đấng có bản chất của ba kâya (ba thân), Pháp là Pháp siêu phàm của sự an bình và niết bàn và Tăng là chư vị Bồ Tát được an lập ở các cấp độ của sự chứng ngộ siêu việt.

2c. Suối nguồn tối thượng Về mặt bản chất tối thượng thì chỉ có Phật là suối nguồn của sự quy y. Mật điển Vô song nói về điều này:

“Về phương diện tối thượng, nơi quy y (nương tựa) của chúng sinh là Phật và chỉ có Phật.”

Vì sao Phật có thể mang lại suối nguồn quy y hoàn toàn đáng tin cậy (duy nhất)?

“Đó là bởi đấng Hiền nhân sở hữu dharmakâya (Pháp Thân) và ở phương diện Tăng đoàn, ngài là sanga (Tăng đoàn) tối thượng.”

Các Hiền nhân, thoát khỏi sự sinh và diệt, hoàn toàn thanh tịnh và không tham muốn, là nơi nương tựa tối thượng bởi các ngài sở hữu Pháp Thân và bởi các ngài là sự thành tựu tối thượng của Tăng đoàn trong ba thừa, đã đạt được Pháp Thân, kết thúc tối thượng của sự thuần tịnh tuyệt đối.

Như thế Pháp và Tăng có phải là những nơi nương tựa bền vững không? Mật điển Ðại Thừa Tối Thượng nói:

“Hai phương diện Pháp và Tăng đoàn tuyệt hảo nhất không phải là nơi nương tựa bền vững siêu việt.”

Vì sao Pháp và Tăng không phải là nơi nương tựa bền vững siêu việt? Trong hai loại Pháp, Pháp

như các giáo lý là một tuyển tập các thuật ngữ và một tập hợp mẫu tự (chữ), và được hiểu là điều

được từ bỏ một khi nó đã phụng sự cho mục đích của nó, giống như một chiếc xe bị bỏ đi khi cuộc hành trình đã được thực hiện. Vì thế nó không là nơi nương tựa bền vững. Đối với hai phương diện của Pháp như sự chứng ngộ, chân lý của con đường không phải là một nơi nương tựa bởi chính bản chất rốt ráo của nó không đáng tin cậy, vô thường, bởi là một sự tạo tác duyên hợp. Chân lý diệt tận không phải là một nơi nương tựa bền vững bởi lẽ, như nó được hiểu bởi các Thanh Văn, nó là cái gì không hiện hữu, sự chấm dứt của một sự tương tục, giống như một ngọn lửa tắt. Đối với Tăng đoàn, bản thân họ nương tựa nơi Phật vì sợ hãi sinh tử và không thể tạo nên một nơi nương tựa siêu việt và bền vững bởi họ có nỗi sợ đó. Mật điển Ðại Thừa Tối Thượng nói:

“Bởi bị từ bỏ, bởi là những hiện tượng không đáng tin cậy, bởi không hiện hữu và bởi sợ hãi, hai phương diện Pháp và Tăng đoàn tuyệt hảo nhất không phải là nơi nương tựa siêu việt và bền vững.”

Vì thế Đạo sư Vô Trước đã nói:

“Nơi quy y vô tận, nơi quy y thường hằng, nơi quy y vĩnh cửu, nơi quy y tối thượng là một và chỉ có một. Đó là gì? Đó là Như Lai, A La Hán, Đức Phật hoàn toàn và tuyệt đối viên mãn.”

Như thế, điều này có mâu thuẫn với những gì đã được nói ở trên về ba nơi nương tựa (quy y)? Ba nơi nương tựa (Tam Bảo) hình thành như một phương pháp thiện xảo để dẫn dắt những ngườitu tập với tư cách là Phật tử. Kinh Đại Giải thoát nói:

“Tóm lại, nơi nương tựa chỉ có một nhưng về mặt phương pháp thì có ba.”

Như phương pháp thiện xảo, ba nơi nương tựa (quy y) này được trình bày ra sao? Mật điển Ðại

Thừa Tối Thượng nói:

“Ba nơi nương tựa được trình bày là vị Thầy, giáo lý và những người tu tập (5), trong phạm vi của ba thừa, các hoạt động và ước nguyện.”

Như thế các quy y được trình bày trong phạm vi của ba phẩm tính, ba thừa, ba cách hành động và ba loại ước nguyện:

1. Nhấn mạnh vào phẩm tính của vị Thầy và dành cho những người theo Bồ Tát thừa và những người ước nguyện chủ yếu tập trung hành động của họ vào chư Phật, nơi quy y là Phật: “Con quy y Phật, đấng siêu việt nhất trong loài người.”

2. Nhấn mạnh vào các phẩm tính của giáo lý và dành cho những người theo Độc Giác thừa và những người ước nguyện hành động chủ yếu tập trung vào Pháp, nơi quy y là Pháp “Con quy y Pháp, điều siêu việt nhất trong tất cả những gì vượt lên tham muốn và dính mắc.”

3. Nhấn mạnh vào các phẩm tính của người tu tập và dành cho những người theo Thanh Văn thừa và những người ước nguyện hành động chủ yếu tập trung vào Tăng đoàn, nơi quy là Tăng:

“Con quy y Tăng, tập hội siêu việt nhất trong các cộng đồng.”

Như thế, ba mục ở trên trình bày ba nơi quy y trong phạm vi của sáu loại người (6). Đấng Chiến Thắng Thành tựu Siêu việt đã dạy rằng đây chỉ là những thực tại theo quy ước, được dành để giúp đỡ chúng sinh tiến bộ dần dần qua những khóa tu tập tương ứng của họ.

4. THỜI GIAN

Có hai loại.

Thời gian thông thường (7) là quy y từ thời điểm đó trở đi chừng nào ta còn sống.

Thời gian đặc biệt là quy y từ thời điểm đó trở đi cho đến khi ta đạt được tinh túy, sự giác ngộ.

5. ĐỘNG LỰC

Có hai loại.

Động lực thông thường là nghĩ rằng bản thân ta không thể chịu đựng nổi đau khổ.