6. Phật giáo Trung Quốc hay Thiền

Phật giáo Trung Quốc hay Thiền (Zen)

Trường phái Phật giáo Thiền được một vị tăng người Trung Á có tên là Bodhidharma (Bồ Đề Đạt Ma) khởi xướng. Vị tăng này thuộc trường phái Lanka, về sau này được gọi là Thiền (trong tiếng Trung quốc là Ch’an) đến miền nam Trung Quốc vào những năm 470 – 475 sau Công nguyên. Dựa trên cơ sở của Kinh Lankavatara Sutra (Lăng già), học thuyết của trường phái Lanka chủ yếu liên quan đến việc nghiên cứu Tâm, cả tự tính tuyệt đối và tự tính tương đối của tâm. Các học giả cho rằng đức Bồ Đề Đạt Ma đã sống và thuyết giảng ở miền bắc Trung Quốc trong năm mươi năm. Sáu vị Tổ Thiền tông Trung Quốc là: Bồ Đề Đạt Ma, Huệ Khả, Tăng Xán, Đạo Tín, Hoằng Nhẫn, Huệ Năng.

Mãi cho đến thế kỷ thứ 9 thì cái tên Thiền (trong tiếng Nhật là Zen) mới được sử dụng. Thiền trong thời kỳ đầu có mối liên hệ với sự giác ngộ chứ không phải là việc ngồi thiền. Trong thời kỳ nhà Tống (Sung), Thiền Trung Quốc đồng nghĩa với Tâm Phật (Buddha Mind, trong tiếng Trung quốc là fo - hsin), chứ không phải là việc ngồi thiền định như các giảng viên và người học Thiền Nhật Bản ngày nay vẫn thường nghĩ. Khoảng năm 1200 sau Công nguyên, Phật giáo Thiền (Ch’an Buddhism) đã lan từ Trung Quốc sang Nhật Bản, tại Nhật Bản, Thiền được gọi (ít nhất trong các bản dịch sang tiếng Anh) là Zen Buddhism và được mọi người trên thế giới biết đến trước tiên dưới hình thức Phật giáo Thiền của Nhật Bản.

Khi tu tập theo Phật giáo Thiền, bạn sẽ thực hành khám phá Tâm. Dường như trong vô vàn cuốn sách viết về Phật giáo Thiền, từ “Đâu là ý nghĩa của Đức Bồ Đề Đạt Ma đến từ phương Tây?” đến “Người được hoan nghênh”, câu hỏi đi sâu vào trọng tâm của vấn đề và chỉ có thể được trả lời trong một thoáng chốc theo bản năng gần gũi, nhờ đó chân lý về Tâm được coi là lớp nằm bên dưới của hiện hữu.

Về phương diện vai trò của thực hành, hoặc điều được người theo Phật giáo Thiền Trung Quốc gọi là “tu tập” (cultivation), có một nghịch lý là Thiền được quan niệm là việc tu tập những điều không tu tập (non-cultivation), nhận thức ra rằng chúng ta chỉ cần loại bỏ huyễn vọng của vô minh (non-enlightenment) để đạt được giác ngộ.

Một trọng tâm của Thiền là sự hiểu biết trên phương diện trực giác. Khi chúng ta nhận bản chất của tự tính Tâm, Thiền sẽ siêu việt mọi logic.

Mặt khác, khi chúng ta cố gắng kiểm tra bản chất của Tâm thông qua các tình cảm, sự khổ đau của bản ngã (ego pain), các bức tranh trong tâm trí, và các biện  luận (discursive ideas) dựa trên nhận thức của các giác quan, dường như Thiền giống như điều vô nghĩa. Vì mọi thứ đều khởi phát từ Tâm, Tâm không thể được xác định thông qua những điều do Tâm tạo ra vì những điều đó không được toàn hảo như bản chất Tâm. Mặt khác, khi được trực tiếp hoà trộn với Tâm mọi thứ sẽ tạo ra ý thức toàn hảo (perfect sense) như bản chất của chúng – do chúng khởi phát từ Tâm. Vì vậy, mọi thứ đều thể hiện chức năng thuần khiết của Tâm Phật. Như vậy, chúng ta thấy thế giới tự nhiên là sự thể hiện của Pháp thân Phật (cosmic Buddha).

Sự kiện
Theo truyền thống Kim Cương thừa, mùng 10 hàng tháng theo lịch Kim Cương Thừa (tháng này là 24/07 DL) là ngày vía Đức Liên Hoa Sinh – Guru Rinpoche, Đức Phật thứ hai, bậc Thượng sư đã phát lời thệ nguyện rằng Ngài chưa từng, và sẽ không bao giờ, rời xa những ai hướng về Ngài với niềm tin. Ngài dạy: nơi nào có lời cầu nguyện chí thành, nơi đó Ngài hiện diện – không phải như một ký ức xa xôi của lịch sử, mà như một sự hiện diện sống động ngay trước cửa nhà, ngay trong tâm người trì tụng. NĂNG LỰC CỦA HAI LỜI CẦU NGUYỆN trong Khóa tu trì tụng Đức Liên Hoa Sinh --- Theo truyền thống Kim Cương thừa, mùng 10 hàng tháng theo lịch Kim Cương Thừa (tháng này là 24/07 DL) là ngày vía Đức Liên Hoa Sinh – Guru Rinpoche, Đức Phật thứ hai, bậc Thượng sư đã phát lời thệ nguyện rằng Ngài chưa từng, và sẽ không bao giờ, rời xa những ai hướng về Ngài với niềm tin. Ngài dạy: nơi nào có lời cầu nguyện chí thành, nơi đó Ngài hiện diện – không phải như một ký ức xa xôi của lịch sử, mà như một sự hiện diện sống động ngay trước cửa nhà, ngay trong tâm người trì tụng. Vào ngày ấy, tại Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên, đại chúng sẽ cùng nhau trì tụng 25 thời cầu nguyện Đức Liên Hoa Sinh như ý Thành tựu, cùng cử hành pháp hội Trường Thọ và cúng dường Tshog, cùng trì tụng Tôn Thắng Phật Mẫu và Bạch Độ Mẫu. BARCHE LAMSEL – Lời cầu nguyện Tiêu trừ mọi chướng ngại trên đường tu Đây là kho tàng Terma được khai mở, được xem là một trong những lời cầu nguyện uy lực bậc nhất để hóa giải chướng ngại: chướng ngại của thân (bệnh tật, tai nạn), chướng ngại của hoàn cảnh (thị phi, đổ vỡ, mất mát), và chướng ngại vi tế nhất – chướng ngại của tâm khiến ta không thể tiến bước trên đường tu. SAMPA LHUNDRUB – Lời cầu nguyện Thành tựu mọi ước nguyện một cách tự nhiên Chính Đức Liên Hoa Sinh đã thệ nguyện: bất kỳ ai trì tụng lời cầu nguyện này với niềm tin không nghi ngờ, tâm nguyện chân chính của người ấy sẽ được thành tựu – không phải bằng nỗ lực gắng gượng, mà tự nhiên như trái chín rụng xuống. Hai mươi lăm thời trì tụng trong một ngày không phải là một con số để hoàn thành. Đó là một hành trình đưa tâm đi từ ồn ào đến tĩnh lặng, từ hoài nghi đến tin tưởng, từ cầu xin đến hợp nhất. Cùng với đó, thời khóa Trường Thọ – Tôn Thắng Phật Mẫu – Bạch Độ Mẫu là pháp tu bậc nhất để tịnh hóa nghiệp chướng đoản mệnh, tăng trưởng thọ mạng, sức khỏe, phúc đức và trí tuệ – không chỉ cho bản thân, mà hồi hướng cho cha mẹ, người thân đang bệnh duyên, và tất cả chúng sinh hữu duyên. VÌ SAO CHUYÊN TU TẠI ĐẠI BẢO THÁP MANDALA TÂY THIÊN? Kinh điển dạy rằng: cùng một lời cầu nguyện, cùng một câu minh chú, khi được trì tụng trong không gian linh thiêng của Bảo tháp, công đức được nhân lên gấp bội. Không phải vì Bảo tháp ban phát điều gì, mà vì nơi ấy tâm ta dễ dàng lắng xuống, dễ dàng mở ra, dễ dàng tin tưởng – và chính sự mở ra ấy là điều kiện để ân phúc gia trì có thể thấm vào. Bạn có thể trì tụng ở nhà. Điều đó rất quý. Nhưng có những điều chỉ xảy ra khi bạn có mặt: Khi hàng trăm người cùng cất lên một lời cầu nguyện, âm thanh ấy không còn là của riêng ai – nó trở thành một dòng chảy nâng đỡ tất cả, kể cả những người đang mệt mỏi, đang phân tâm, đang muốn bỏ cuộc. Khi thân bạn ngồi yên trong Mandala suốt một ngày, tâm bạn học được điều mà mười ngày đọc sách không dạy nổi: sự kiên trì. Khi bạn dâng một phẩm vật lên đàn Tshog, bạn không cúng dường cho một pho tượng – bạn đang cắt đứt thói quen bám giữ đã theo mình nhiều đời.
Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên (Đại Đình, Phú Thọ)
Thứ sáu, ngày 24/07/2026
0
Ngày
:
10
Giờ
:
46
Phút
Đăng ký sự kiện
Lịch tu tập tháng 7 năm 2026 tại Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên
Quý đạo hữu hoan hỷ lưu lại lịch, lên kế hoạch tham dự và chia sẻ tới người thân, bạn bè:
  • 24/07 (Thứ sáu) Khóa tu Liên Hoa Sinh & Khoá tu Hộ Pháp Mahakala
  • 27/07 (Thứ hai) Khóa Lễ cầu siêu độ chư Hương linh - Ngày thương binh - liệt sĩ
  • 28/07 (Thứ ba) Khóa tu Quan Âm- Tam bộ Tài Thiên
👉 Xem lịch chi tiết và đăng ký tham dự tại đây