Chökhor Düchen - Ngày Đức Phật lần đầu chuyển Pháp luân

Ngày mùng 4 tháng 6 theo lịch Kim Cương thừa (nhằm ngày 18/7 năm nay), Phật tử khắp nơi kính mừng Chökhor Düchen - ngày Đức Phật Thích Ca Mâu Ni lần đầu chuyển Pháp luân, tuyên thuyết Tứ Diệu Đế tại Vườn Lộc Uyển, đặt nền móng cho toàn bộ giáo pháp giải thoát.

Theo truyền thống Phật giáo Kim Cương thừa, Chökhor Düchen là một trong bốn đại lễ thiêng liêng bậc nhất trong năm, cùng với Losar, Saga Dawa và Lhabab Düchen. Đây là ngày kỷ niệm Đức Phật Thích Ca Mâu Ni lần đầu tiên chuyển vận bánh xe Chính Pháp, tuyên thuyết giáo lý Tứ Diệu Đế cho năm anh em tôn giả Kiều Trần Như tại Vườn Lộc Uyển (Sarnath), gần thành Varanasi, Ấn Độ ngày nay.

Vào những ngày đại cát tường như thế này, theo quan kiến Kim Cương thừa, năng lực của mọi thiện nghiệp cũng như ác nghiệp đều tăng trưởng gấp nhiều triệu lần. Bởi vậy, đây là dịp vô cùng quý báu để hàng đệ tử Phật nỗ lực vun bồi công đức và tịnh hóa nghiệp chướng cho tự thân, gia đình và hết thảy chúng sinh hữu tình.

Bảy tuần tịch mặc và lời khẩn thỉnh của chư Thiên

Sau khi thành tựu viên mãn Phật Quả dưới cội Bồ đề tại Bồ Đề Đạo Tràng, Đức Thế Tôn đã an trú trong sự tịch tĩnh và không thuyết Pháp suốt bảy tuần lễ (bốn mươi chín ngày). Bởi chân lý mà Ngài chứng ngộ quá thâm sâu, vi diệu, vượt ngoài mọi ngôn từ và khái niệm thông thường, Ngài quán xét thấy chúng sinh còn mê lầm nặng nề, e rằng khó có thể lãnh hội.

Thấu hiểu tâm nguyện ấy, Phạm Thiên và Đế Thích cùng chư Thiên đã ba lần cung kính khẩn cầu Đức Thế Tôn vì lòng đại bi mà chuyển bánh xe Chính Pháp, để soi đường cho muôn loài đang chìm đắm trong biển khổ sinh tử. Cảm niệm lời thỉnh cầu chí thành ấy, Đức Phật đã nhận lời khai mở cánh cửa cam lồ.

Lần đầu chuyển Pháp luân, Tam Bảo viên mãn nơi cõi người

Đức Phật tìm đến Vườn Lộc Uyển, nơi có năm vị bạn đồng tu khổ hạnh thuở trước. Chính tại đây, Ngài lần đầu tiên chuyển vận bánh xe Chính Pháp qua bài pháp đầu tiên - Kinh Chuyển Pháp Luân - giảng về Bốn Chân Lý Cao Cả. Nương theo giáo pháp ấy, năm vị lần lượt khai ngộ và trở thành những vị Tỳ kheo đầu tiên.

Kể từ giây phút thiêng liêng đó, Tăng đoàn chính thức được thành lập, và Tam Bảo - Phật, Pháp, Tăng - được viên mãn hội đủ nơi cõi người. Đây là lý do trong mười hai công hạnh siêu việt của Đức Phật, công hạnh Chuyển Pháp luân được tôn xưng là “Công hạnh Tối thượng”: bởi chính nhờ giáo pháp Ngài trao truyền mà vô lượng chúng sinh có được con đường dẫn tới giải thoát.

Tứ Diệu Đế - nền tảng của con đường giác ngộ

Bốn Sự Thật Cao Cả là cốt tủy của toàn bộ giáo pháp Phật đà. Khổ đế chỉ ra bản chất không viên mãn của đời sống luân hồi: sinh, lão, bệnh, tử, cầu bất đắc, ái biệt ly đều là khổ. Tập đế truy tìm nguyên nhân của khổ nơi tham ái, chấp thủ và vô minh.

Diệt đế khẳng định khi tham ái và vô minh được đoạn tận, khổ đau cũng tịch diệt, hiển lộ an lạc tối thượng của Niết bàn. Đạo đế chỉ ra con đường đưa tới sự diệt khổ, chính là Bát Chính Đạo: Chính kiến, Chính tư duy, Chính ngữ, Chính nghiệp, Chính mạng, Chính tinh tấn, Chính niệm và Chính định.

Trong truyền thống Kim Cương thừa, lần chuyển Pháp luân thứ nhất về Tứ Diệu Đế là nền tảng để hành giả bước tiếp lên hai lần chuyển Pháp luân sau: lần thứ hai khai thị Bát Nhã tính Không, lần thứ ba khai mở giáo pháp về Phật tính và con đường Kim Cương thừa mật truyền. Ba lần chuyển Pháp luân như ba nấc thang liên tục, cùng dẫn dắt chúng sinh về bến bờ giác ngộ viên mãn.

Những thiện hạnh nên thực hành trong ngày đại lễ

Nhân ngày Chökhor Düchen, Phật tử khắp nơi thường phát tâm hành hương, chiêm bái các thánh địa, bảo tháp và Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên; cúng dàng hương thơm, đèn bơ, hoa quả trước Tam Bảo; trì giữ giới hạnh thanh tịnh, ăn chay, phóng sinh; trì tụng kinh chú, thiền định, quán chiếu về Tứ Diệu Đế; treo cờ cầu nguyện, xoay chuyển Pháp luân và bố thí rộng khắp.

Nguyện cho bánh xe Chính Pháp mãi chuyển vận không ngừng nơi thế gian, cho ánh sáng trí tuệ và từ bi của Đức Thế Tôn soi rọi muôn phương, và cho hết thảy chúng sinh đều được nương tựa Tam Bảo, bước trọn con đường an vui giải thoát.