Dòng đời xuôi ngược

Dòng đời xuôi ngược

Một thời, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Vajji, tại làng Bhanda. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ kheo:

Có bốn hạng người, này các Tỷ kheo, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn? Hạng người đi thuận dòng, hạng người đi nghịch dòng, hạng người tự đứng lại, hạng người đã vượt qua bờ bên kia, đứng trên đất liền.

Này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người đi thuận dòng? Hạng người thọ hưởng các dục và làm các ác nghiệp gọi là đi thuận dòng.

Thế nào là hạng người đi ngược dòng? Này các Tỷ kheo, có hạng người không thọ hưởng các dục, không làm ác nghiệp, sống Phạm hạnh viên mãn thanh tịnh gọi là đi ngược dòng.

Này các Tỷ kheo, thế nào là hạng người tự đứng lại? Hạng người do diệt tận năm kiết sử, được hóa sinh, không còn trở lại đời này nữa gọi là tự đứng lại.

Thế nào là hạng người đã vượt qua bờ bên kia, đứng trên đất liền? Này các Tỷ kheo, có hạng người do diệt các lậu hoặc, chứng ngộ và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát là đã vượt qua đến bờ bên kia, đứng trên đất liền.

Này các Tỷ kheo, có bốn hạng người như vậy có mặt ở đời.

(ĐTKVN, Tăng Chi Bộ I, chương 4, phẩm Bhandagàma, phần Thuận dòng, VNCPHVN ấn hành 1996, tr.557)

Lời bàn:

Dòng đời trôi như dòng sông với thuyền bè xuôi ngược. Lênh đênh trong dòng tử sanh có lắm thứ vui buồn, hạnh phúc thì ít nhưng khổ đau và hiểm nguy lại nhiều. Chỉ có ai bước lên bờ, đứng trên mặt đất tâm bằng phẳng ngắm nhìn dòng sông trần tục bon chen, hỗn độn mới cảm nhận được sâu sắc nỗi khổ trần gian và hạnh phúc xuất thế.

Trong dòng sông đời ấy, thuận theo dòng chảy nghiệp lực thì dễ dàng. Hưởng dục và làm ác chính là thuận dòng sinh tử. Thuyền đời thuận theo dòng đông đảo, chen chúc, ầm ĩ, giành giật và hưởng thụ, hả hê để mãi vui mà chẳng ai biết rằng nó đang xuôi nhanh về ác đạo.

Rồi một vài con thuyền nhận ra đâu là bến đỗ nên mới quay đầu, đạp sóng, vượt gió trở về cội nguồn. Chấp nhận nghịch lưu, quay lưng với trần gian, bỏ lại sau lưng bọt bèo và rác rưởi, thuyển đời xuất gia lần lũi tiến lên. Đi ngược dòng thế gian thì khó khăn trở nên bội phần nhưng thênh thang, trống trải.

Đi mãi rồi cũng về tới bến xưa, trước mặt là rừng xanh, dưới chân là cát mịn. Thuyền đời dừng lại, không cần thả neo, ngủ yên trên bến vắng vì năm ngọn sóng kiết sử không còn. Nơi đây thuyền đã hóa thân, không trở lại dòng sông sinh tử nữa (Bất lai).

Cũng nơi bến xưa ấy, có những con thuyền được kéo lên bờ bình yên, dòng sông ái ngày xưa chỉ còn là kỷ niệm. Từ đây, mặc cho dòng sông đời vẫn cứ trôi, sóng gió ái dục phiền não trên sông vẫn gào thét giập vùi nhưng thuyền từ Bát nhã vẫn an nhiên. Rồi lòng từ bi giục giã thuyền xuôi trở lại dòng sông để độ đời. Vì thế, dòng sông đời vẫn luôn rộn ràng ngược xuôi rồi xuôi ngược.

Bốn loại thuyền ngược xuôi trong sông ái cũng chính là bốn hạng người sống trong đời. Tìm về an lạc, giải thoát là lẽ sống đích thực của con người cũng như những con thuyền kia tìm về bến đỗ bình an.

____________

(*) Đại tạng kinh Việt Nam

(**) Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam

(Trích "Lời Phật dạy trong Kinh tạng Nikàya"
HT. Thích Quảng Tánh
Nguồn: Nhà Xuất Bản Tôn Giáo)


 
Sự kiện
Kính mời quý Phật tử đăng ký tham gia khoá tu Tam Bộ Tài Bảo Thiên được tổ chức vào ngày rằm (15 âm lịch) hàng tháng tại Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên Đây là cơ hội quý báu để nhận khẩu truyền trực tiếp, tu tập đúng pháp và gieo trồng phước báu viên mãn cho bản thân và gia đình! Ý nghĩa khoá tu Tam Bộ Tài Bảo Thiên thù thắng Ngũ bộ Tài Bảo Thiên là sự hiện hóa của ngũ phương ngũ Phật, chúng ta gọi là Ngũ Trí Như Lai, nêu biểu sự điều phục năm phiền não là tham lam sân giận si mê kiêu mạn và nghi ngờ: Mỗi vị Tài Bảo Thiên tương ứng với phương vị, màu sắc và năng lực hộ trì đặc biệt • Bạch Tài Bảo Thiên - thân sắc trắng, hiện thân của Đức Phật Tỳ Lô Giá Na: ban gia trì chặn đứng khổ đau nghiệp xấu chướng ngại, giúp chúng sinh phát khởi lòng bồ đề, tăng trưởng giàu có phồn thịnh • Hoàng Tài Bảo Thiên - thân sắc vàng, tương ứng Nam Phương Bảo Sinh Phật: giúp hóa giải khó khăn tài chính, gia trì phúc lộc • Hắc Tài Bảo Thiên - Ngài là hóa thân uy mãnh của Đức Phật A SúcBệ: ngài ban gia trì của cải hạnh phúc, bất kỳ điều ước nguyện nào cũng đều được viên mãn Lưu ý quan trọng: để có thể thực hành pháp tu Tam Bộ Tài Bảo Thiên, Phật tử cần phải đón nhận khẩu truyền trực tiếp trong khoá tu tại Đại Bảo Tháp (được tổ chức vào ngày rằm, 15 âm lịch hàng tháng) và tu tập theo sự hướng dẫn. Những ai tinh tấn tu tập pháp tu Ngũ Bộ Tài Bảo Thiên chắc chắn sẽ thành tựu những công đức, phước đức thế gian và cuối cùng thành tựu giác ngộ tối thượng. Ý nghĩa cầu siêu phả độ gia tiên Cầu tức là cầu nguyện, siêu có nghĩa là thoát. Cầu siêu có nghĩa là cầu nguyện để ông bà cha mẹ, cửu huyền thất tổ của mình, nếu giờ này còn đang lưu lạc ở địa ngục, ngã quỷ, súc sinh thì sẽ được siêu thoát, được giải phóng khỏi cảnh giới khổ đau để sinh về cõi Tịnh độ của Đức Phật A Di Đà.
Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên (Đại Đình, Phú Thọ)
Thứ hai, ngày 23 tháng 11 năm 2026
1
Ngày
:
05
Giờ
:
11
Phút
Đăng ký sự kiện

Lịch tu tập tháng 11 năm 2026 tại Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên

Quý đạo hữu hoan hỷ lưu lại lịch, lên kế hoạch tham dự và chia sẻ tới người thân, bạn bè:

  • 17/11 (Thứ ba) Đại đàn Cầu an - Pháp hội Dược Sư
  • 19/11 (Thứ năm) Khóa tu Liên Hoa Sinh & Khoá tu Hộ Pháp Mahakala
  • 23/11 (Thứ hai) Khóa Lễ cầu siêu độ chư Hương linh & Khóa tu Quan Âm- Tam bộ Tài Thiên
👉 Xem lịch chi tiết và đăng ký tham dự tại đây