Dù thăng hoa hay trầm buồn khi thực hành, bạn hãy cứ tiến tu!

Có nhiều người tự dằn vặt bản thân rằng đời sống tâm linh của họ thật thất thường. Có những ngày họ chuyên tâm tu tập và trải nghiệm cảm giác rất tốt lành. Nhưng sau đó họ lại có những ngày buồn nản và thiếu động lực tu tập mặc dù họ đã nỗ lực tự động viên mình và kỷ luật bản thân để vượt qua trở ngại này. Liệu đây có phải là thực tế thường gặp đối với người mới thực hành?

Thật ra, đây là một vấn đề thường gặp. Ngay cả những vị thánh vĩ đại bao gồm cả Đức Milarepa và các bậc thầy cũng không ai có thể giữ mình luôn ở trong trạng thái thăng hoa. Thường những thời khắc thăng hoa sẽ đan xen với những quãng trầm. Một người tinh tấn sẽ cứ tiếp tục tu tập. Người ấy không thả mình hoàn toàn theo những thăng trầm. Người ấy nhận ra rằng đây là bản chất của luân hồi, xuất phát từ luân hồi. Những làn sóng dâng lên rồi sẽ lại trùng xuống.

Đây chỉ là những đám mây giữa bầu trời của tâm trí. Hành trình tu tập ắt sẽ có thăng trầm, có những cánh đồng tươi đẹp rồi sẽ có sa mạc khô cằn. Đừng quá lưu luyến những cánh đồng tươi đẹp hay những dòng suối mát trong, cũng đừng nản lòng trước sa mạc. Bạn chỉ nên tiếp tục tiến về phía trước.

Đôi khi giữa buổi hành thiền, thấy tâm cứ lang thang vọng tưởng, có thể bạn sẽ chán nản mà nghĩ rằng: “Thật lãng phí thời gian, thật vớ vẩn, mình làm thế này để làm gì cơ chứ?”. Nhưng bạn vẫn cứ làm. Rồi đến khi khác, mọi chuyện lại vô cùng tuyệt vời, bạn cảm thấy mình gần đạt đến giác ngộ! Hãy cứ tiếp tục, quên tất cả những cảm giác ấy đi. Đây là một phần của việc buông xả. Chúng ta buông xả không chỉ những thứ tốt đẹp mà cả những điều không tốt, giữ tâm thế nhẹ nhàng trước mọi thứ, để tất cả tiếp tục trôi đi. Mọi thứ đều thay đổi, vô thường. Đây là một trong những lời dạy trọng yếu của Đức Phật.

Tại sao bạn lại chỉ tham luyến những thời khắc thăng hoa? Tại sao bạn lại né tránh những quãng trầm? Tất cả đều là biểu hiện của tâm trí, bạn không thể thấu hiểu tâm trí mình nếu chỉ muốn trải qua những thời khắc tích cực và bạn sẽ không thể trở thành hành giả chân chính nếu chỉ có thể tu tập khi bản thân cảm thấy thoải mái. Ai cũng phải trải qua cảm giác này. Dù có xảy ra bất cứ chuyện gì, dù là thăng hay trầm, mưa hay nắng cũng không quan trọng. Từng bước, từng bước một, vậy là đủ. Nếu chúng ta lúc nào cũng buồn nản khi trời mưa và vui vẻ khi trời nắng thì cuộc sống sẽ rất khổ sở. Bạn biết đấy, trời có lúc nắng lúc mưa nhưng chúng ta vẫn phải đi làm cả thôi.

Đừng biến sự thực hành thành cơ hội thỏa mãn cái tôi

Trọng điểm khi tu tập Pháp là chế ngự cái tôi chứ không phải là thổi bùng nó lên. Chúng ta không nên biến mình thành một người thực hành Pháp chuyên nghiệp, khoe khoang với tất cả mọi người rằng căn cơ tâm linh của tôi rất mạnh, tôi luôn ăn chay niệm Phật, chẳng bao giờ hút thuốc hay đi hát karaoke như những kẻ phàm tục. Chúng ta tưởng rằng mình là người thực hành Pháp chuyên nghiệp và lấy làm hài lòng với bản thân.

Đương nhiên, cái tôi rất ưa chuộng điều này. Cái tôi ưa tán tụng bản thân: “Hãy nhìn tôi mà xem, tôi vượt trội hơn tất cả những kẻ mê muội xung quanh, tôi là một người ưu việt và biết kiểm soát bản thân hơn họ nhiều”.

Vậy nên chúng ta phải thật cẩn thận. Khi thực hành Phật pháp, bạn hãy cẩn trọng giữ cho tâm ý của mình thật trong sáng, bởi vì vô minh và cái tôi khó kiểm soát có thể khiến cho những vấn đề chúng ta đang cố gắng khắc phục càng trầm trọng hơn. Lúc đó, thực hành tâm linh sẽ trở thành cơ hội cho cái tôi hưởng thụ cảm giác thỏa mãn. Điều này cũng dễ xảy ra với những người chuyên tu nhập thất bởi họ có thể sẽ có cảm giác tự mãn khi thành tựu một pháp tu nào đó.

(Nguồn: Hiệp hội giáo dục Phật pháp - Buddha Dharma Education Association Inc.)