Người đại diện cho 3 ngôi Tam Bảo

Trong Phật Giáo Kim Cương thừa, chúng ta thường nhắc đến mối liên hệ Thượng sư - đệ tử. Thượng sư là bậc hướng đạo, dẫn dắt đệ tử, không phải trong môn khoa học thông thường mà là khoa học giải thoát khổ đau và luân hồi sinh tử. Đây là lý do tại sao Thượng sư cần phải hội tụ đầy đủ những phẩm hạnh đặc biệt. Một bậc Thượng sư không thể đơn giản là người chỉ biết giảng Pháp, bởi nhiều người có thể thực hiện điều này khá dễ dàng và giáo pháp nói cho cùng chỉ là lý thuyết. Quan trọng nhất là người Thầy phải có những trải nghiệm chân thật, phải là bậc Thành tựu giác ngộ. Mặt khác, vì người đệ tử thực hành với mục đích chứng đạt giác ngộ với lời phát nguyện “thành tựu Phật quả ngay trong một đời” nên việc tu học theo Kim Cương thừa cũng đòi hỏi ở người đệ tử những phẩm chất đặc biệt.

Đối tượng quy y thông thường trong đạo Phật là “Phật, Pháp, Tăng”, tuy nhiên, trong Phật giáo Kim Cương thừa, chúng ta có thêm một đối tượng quy y nữa là Thượng sư và đây là đối tượng quy y quan trọng nhất. Tại sao Kim Cương thừa lại đặt Thượng sư ở vị trí hàng đầu? Bởi nếu không có sự hướng đạo trực tiếp của Ngài, chúng ta sẽ không có khả năng hay hy vọng nhận được giáo pháp của Đức Phật để thực hành. Điều này rất khó, hầu như không thể bởi vì Đức Phật Thế tôn đã thị hiện Niết bàn và vào lúc này phàm phu như chúng ta không thể thụ nhận giáo pháp trực tiếp từ Ngài. Chúng ta cũng chưa trưởng dưỡng được trí tuệ nội chứng để có thể thấu hiểu giáo pháp một cách sâu sắc nếu không có sự hướng đạo từ một Bậc thầy giác ngộ. Bởi vậy chúng ta rất cần sự trợ giúp và hộ trì từ bậc Thượng sư, Ngài chính là người thay vì đức Phật truyền dạy, hướng đạo cho chúng sinh. Nếu không có các Ngài thì chúng sinh không biết con đường tu tập chân chính đạt đến giải thoát.

Theo giáo lý Kim Cương thừa, bậc Kim cương Thượng sư đại diện cho cả Tam Bảo bởi Thân ngài là Tăng, Khẩu Ngài là Pháp và Ý Ngài là Phật. Và Ngài cũng là đại diện và là một trong những đối tượng quy y của Tam Căn bản: Thượng sư, Bản tôn và Dakini. Đồng thời, Ngài nêu biểu cho Tam thân: Pháp thân, Báo thân và Hóa thân Phật.

Khi quy y Kim cương Thượng sư chúng ta cũng quy y ba khía cạnh của bậc Thầy: Bậc Thầy bên ngoài, bậc Thầy bên trong (hướng đạo bên trong) và bậc Thầy bí mật. Bậc Thầy bên ngoài vô cùng quan trọng vì nương vào Ngài, chúng ta mới khai mở được bậc Thầy bên trong và từ đó chứng đạt bậc Thầy bí mật. Trước tiên chúng phải kết nối được với bậc Thầy bên ngoài để thụ nhận giáo pháp. Tiếp đến, chúng ta trưởng dưỡng bậc Thầy bên trong là trí tuệ nội chứng để hướng tới mục đích cao nhất là trở về với bậc Thầy bí mật, chính là Pháp thân hay Phật tính vốn sẵn đủ nơi mỗi người.

(Nhóm Đại Bảo Tháp biên soạn)