Thiền quán về khổ trong 6 đạo luân hồi

Chúng ta tư duy về nghiệp, hay vô minh nghiệp chính là nhân và khổ là quả. Do tham, sân, si chúng ta tạo nên thiện nghiệp và ác nghiệp, và nhân của thiện nghiệp và ác nghiệp lại là nhân của 6 đạo luân hồi. Nhiều người hỏi rằng ai tạo nên luân hồi, có phải là một vị Trời, vị Đế thích, hay là Phật tạo nên cõi luân hồi này chăng? Chính mỗi chúng ta góp lại cái gọi là cộng nghiệp và tạo nên cõi luân hồi này. Trong giáo lý của Đức Phật chỉ rõ luân hồi sinh tử là do mỗi con người hay chính mỗi chúng sinh tự tạo nên. Sau đó cộng nghiệp của vô số chúng sinh đang trôi lăn tạo ra cõi luân hồi sinh tử và chịu biết bao khổ đau. Khi hiểu biết như vậy, chúng ta mới có chính kiến rằng không ai tạo nên luân hồi ngoài chính bản thân mình:

Chúng sinh nơi Địa ngục
Chịu cực hình thiêu đốt
Ngã quỷ đói hành hạ.
Bàng sinh ăn lẫn nhau
Người chịu khổ đoản mạng
Atula tranh đấu
Ganh tỵ suốt đêm ngày
Chư thiên khổ đau ấy
Năm tướng suy xuất hiện
Cõi luân hồi vĩnh viễn
Chẳng an vui bao giờ.

Đức Phật dạy rằng chúng ta phải thiền quán về nỗi khổ trong sáo đạo luân hồi trước khi quy y Tam bảo. Nếu chúng ta không chuẩn bị kỹ những vấn đề này  thì cho dù bạn có thể nhận mình là một Phật tử hay một hành giả chuyên nghiệp thì việc thực hành tu tập của bạn không có ý nghĩa gì cả. Vì thực tế cuộc sống của bạn không hề thay đổi theo chiều hướng tốt lên.

Thực hành thiền quán về khổ trong sáu đạo luận hồi giúp chúng ta mở rộng lòng mình, biết cảm thông, biết chia sẻ, biết yêu thương các chúng sinh đang phải chịu đau khổ. Trong kinh thường nói mục đích quán khổ là để phát tâm bồ đề với tất cả chúng sinh. Đây là mục đích đầu tiên trong việc quán khổ.

Mục đích thứ hai của pháp quán này là giúp chúng ta không sợ kiếp luân hồi. Hành xử của chúng ta, hoặc hoạt động của chúng ta trong đời sống hàng ngày thể hiện cách chúng ta đang bám chấp vào kiếp luân hồi và lúc chết, nếu Đức Phật có đến tiếp dẫn thì chúng ta cũng không muốn đi. Vì vậy quán khổ như vậy để chúng ta phát tâm xả ly, không bám chấp trong kiếp luân hồi. Nếu chúng ta biết rằng những điều mang tính thế tục đó là giả tạm trong đời sống luân hồi thì chắc chắn thì chúng ta sẽ không mong cầu nữa. Do vậy, quán được bản chất của khổ đau giúp chúng ta có chính kiến hơn và biết nhậm vận tìm cho mình những điều có ý nghĩa nhất trong đời sống thế gian.

Kinh Tứ niệm xứ (Smrti Upasthana) dạy rằng: “Sự đau đớn trong tám địa ngục hỏa thiêu và tám địa ngục hàn băng vượt ngoài sức nghĩ bàn; Ngã quỷ bị đói khát hành hạ; Súc sinh chịu cái khổ bị ăn tươi nuốt sống hoặc phải chịu cảnh nô lệ; loài Người chịu cái khổ của sinh, già, bệnh, chết; cõi Trời chịu cái khổ của sự chết, thoái chuyển và đọa vào ác đạo”. Nói tóm lại, không chỉ những khổ đau đầy rẫy các cõi luân hồi mà ngay cả những hiện tướng hạnh phúc và bình an ở đó cuối cùng cũng kết thúc bằng khổ đau. Vì vậy, hành giả cần phải nỗ lực tinh tiến tu tập để thoát luân hồi sinh tử. Bồ Tát Long Thọ dạy rằng: “Cõi luân hồi là cảnh giới của Trời, Atula, Người, Địa ngục, Ngã quỷ, Súc sinh, nơi bị nghiệp lực chi phối xoay vần luân chuyển. Phải hiểu rõ rằng tái sinh vào cõi luân hồi sẽ phải chịu trăm ngàn khổ đau”.

Cụ thể, bạn hãy quán niệm lần lượt như sau:

1. Khổ đau trong các cõi thấp

Thứ nhất là nỗi khổ trong cõi Địa ngục

Trong Địa ngục nóng, bạn bị thiêu đốt suốt ngày đêm bởi những ngọn lửa lớn ngụt trời, thân thể rực cháy như một hòn than trong bếp lò, bạn đau đớn cùng cực, gào hét không ra tiếng. Không những thế, do nghiệp cảm ra, bạn cùng những tội nhân khác còn đánh đập lẫn nhau chết đi sống lại hàng vạn lần, bị thiêu đốt, hay giam giữ trong hai ngôi nhà lửa lồng vào nhau mà không thể thoát ra,…Trong các địa ngục này, nỗi khổ đau trong Địa ngục Vô gián là kinh hoàng nhất.

Trong địa ngục nóng (nóng như nước đồng thiêu mình) đuợc bố trí thành 8 tầng. Mỗi tầng có một địa ngục chính ở giữa và 16 địa ngục phụ bao quanh. Tầng cao nhất là 500 năm tuổi và các tiểu địa ngục cũng 500 năm tuổi. Như vậy một tầng địa ngục mà chúng ta chịu nhẹ nhất là 8.500 năm, mà một ngày một đêm cuả địa ngục bằng 500 năm của cõi trần. Địa ngục tầng thứ hai là 8.800 năm và cứ thế tăng tiếp đến địa ngục cuối cùng là tuổi bằng một  tiểu kiếp.