Phiền Não Như Sương Khởi Mây Sinh

Chúng ta học Phật pháp, chính là học tập trí tuệ của Đức Phật, phân biệt rõ duyên khởi của phiền não, để đối diện với nó, xử lí nó và buông bỏ nó.

Chúng ta sống trên thế gian, ít nhiều cũng thể nghiệm phiền não như thế nào, nhưng không phải ai ai cũng thể nghiệm giống nhau. Do đó, mới có chuyện ông nói ông có lí, bà nói bà có lí, nếu ai cũng chấp vào cái thấy của mình, ai cũng không chịu nhường nhịn, vĩnh viễn không có ngày yên ổn. Rất nhiều xung đột, tranh cãi, xuất phát từ nguyên nhân này. Chúng ta phải hiểu rằng cái mà mình yêu thích, chỉ là một loại tâm phân biệt, đồng thời còn có một loại tâm khác, đó là chấp trước, phiền não theo đấy sinh khởi. Nếu chịu khó suy xét, những phiền não này không phải đến từ bên ngoài, hoàn toàn do mình tự kéo đến. Giống như sương mù mây nổi, mây đen ùn ùn kéo đến che khuất cả bầu trời, nhưng khoảng trời xanh trên lớp mây đen ấy không chịu sự quấy nhiễu của thời tiết thay đổi, nó luôn giữ một màu xanh thẳm, dù có mây hay không có mây, dù nắng hay mưa, nó vẫn như thế. Sự thanh tịnh, trí tuệ và tâm từ bi của chúng ta cũng như thế, khi mình sinh khởi tâm phân biệt, sân hận đối với cảnh giới bên ngoài, cũng giống như sương mù mây nổi, che khuất tâm thanh tịnh, trí tuệ vốn có của ta.

Thông thường người ta hiểu lầm, những điều phiền não, không thuận lợi là do người khác mang đến, giống như người đi đường, bị xe đâm gây thương tích! Đã bị như thế, chúng ta ngồi dậy than trời trách đất, tức giận đùng đùng, chửi mắng người ta, vậy có khác nào đã đau lại càng đau hơn.

Nhiều người cho rằng, mình là người tốt, sao gặp toàn khổ nạn không vậy? Một khi đã có thân thể vật chất, chắc chắn sẽ có quả báo, có sự chướng ngại, như có núi, sông, ao, hồ, thì phải có mưa, gió, mây, sương. Ngay cả bậc đại tu hành còn phải chịu quả báo mình đã gây tạo nhiều đời trước, có lẽ mọi người còn nhớ chuyện Đức Phật bị tảng đá làm chân Ngài chảy máu, Ngài cũng từng bị bệnh nặng.

Nhưng quả báo và sự chướng ngại không hẳn mang phiền não đến, người tu giỏi và kẻ phàm phu khác nhau chỗ này. Nhiều người than phiền rằng họ ăn chay niệm Phật, nhiệt tâm giúp đỡ người khác, nhưng tại sao gia đình gặp toàn chuyện bất như ý, từ đó sinh tâm chê trách ăn chay, niệm Phật, làm thiện chẳng có tác dụng gì. Kẻ phàm phu khi gặp chướng ngại, khổ đau liền thối thất niềm tin chân chính; người biết tu hành, tự tại buông bỏ tự ngã, không bị phiền não làm chướng ngại. Chúng ta là người học tập và thực hành phương pháp giải thoát của Đức Phật, chính là học tập trí tuệ của Ngài, phân biệt rõ duyên khởi của phiền não, phải đối diện với nó, tiếp nhận nó, chuyển hóa nó và buông bỏ nó. Phật pháp không khó, chỉ xoay quanh những đạo lí này, chỉ cần chúng ta thật tâm thực hành là sẽ thành công.

(Nguồn: “Nhận diện khổ đau”

Tác giả: Pháp sư Thánh Nghiêm

Nhà xuất bản Tôn giáo, 2017)