Thân bệnh nhưng tâm không bệnh

Thân bệnh nhưng tâm không bệnh

Một thời, Thế Tôn sống giữa dân chúng Bhayga, rừng Bhesaka, vườn Nai. Rồi gia chủ Nakulapità đi đến đảnh lễ bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, con đã già, tuổi đã lớn, thân bệnh hoạn, luôn ốm đau, mong Thế Tôn hãy giảng dạy cho con để con được hạnh phúc, an lạc lâu dài.

- Này gia chủ, thật sự là như vậy, thân của gia chủ là bệnh hoạn, là ốm đau, bị ô nhiễm che đậy. Này gia chủ, ai mang cái thân này, lại tự cho là không bệnh, dầu chỉ trong một phút; người ấy phải là người thiếu trí! Do vậy, này gia chủ, cần phải học tập như sau: Dầu cho thân tôi có bệnh, tâm sẽ không bị bệnh. Như vậy, này gia chủ, đây là điều gia chủ cần phải học tập.

(ĐTKVN, Tương Ưng Bộ III, chương 1, phẩm Nakulapità, phần Nakulapità, NXB Tôn Giáo, 2000, tr.9)

Lời bàn:

Con người sống trên đời quý nhất là sức khỏe, bởi có sức khỏe là có tất cả. Thế nhưng, trừ một vài trường hợp hi hữu đầy đủ phước báo về sức khỏe, chẳng biết ốm đau và thuốc thang là gì, còn lại hầu hết mọi người đều mang trong mình nhiều bệnh tật. Bệnh hoạn, ốm đau, già yếu là thuộc tính của đời sống con người, là quy luật của sự sống, là thân phận của chúng sinh.

Đã bệnh tất nhiên phải khổ, nỗi khổ càng được nhân lên khi về già. Già yếu và bệnh tật đã và đang gặm nhấm sự sống con người. Nỗi khổ này là một sự thật mà tự thân mỗi người đều chứng nghiệm được và chẳng ai tránh khỏi. Vậy thì người con Phật phải làm gì để vượt qua thân phận sinh lão bệnh tử?

Theo tuệ giác của Thế Tôn, trước hết phải nhận ra già bệnh của thân là một sự thật, là bản chất của tấm thân tứ đại này. Hình hài, thân thể chỉ là trạm trung chuyển, điểm dừng tạm thời của bốn yếu tố đất, nước, gió và lửa vốn luân lưu bất tận. Bốn đại điều hòa tạm gọi là khỏe, không điều hòa gọi là bệnh, nhưng mấy khi bốn đại thực sự điều hòa. Nhận ra sự thật về già bệnh của thân có tính tất yếu để chấp nhận và thiết thân với nó là điều rất quan trọng. Đây là một tuệ giác.

Nhưng khổ đau lớn nhất của con người không phải do già bệnh mà do chấp thủ thân này là tôi, là của tôi và tự ngã của tôi. Thực ra, chẳng có gì trong bốn đại và năm uẩn này đích thực là tôi cả. Vì không phải là tự ngã nên ta không thể bắt bốn đại vận hành theo mong muốn riêng mình. Ta khát khao được khỏe mạnh, trường thọ trong khi bốn đại cứ lạnh lùng vận hành theo hướng già chết. Phải quán sát để thấy rõ ràng không chỉ thân thể mà cả cảm thọ, tri giác, tư duy và nhận thức không có chủ thể, không phải là tôi. Nhờ thấy rõ như vậy, khi năm uẩn thay đổi, biến hoại, mục nát thì người con Phật vẫn thản nhiên, không sầu bi khổ ưu não.

Đây chính là tuệ giác lớn mà Thế Tôn đã huấn thị cho gia chủ Nakulapità thực tập để vượt thoát khổ đau già bệnh và cũng chính là điều mọi người con Phật phải thực hành nhằm đạt đến bình an, bởi sự thật là “dầu cho thân tôi có bệnh, tâm sẽ không bị bệnh”.

____________

(*) Đại tạng kinh Việt Nam

(Trích "Lời Phật dạy trong Kinh tạng Nikàya"
HT. Thích Quảng Tánh
Nguồn: Nhà Xuất Bản Tôn Giáo)
Sự kiện
Kính mời quý Phật tử đăng ký tham gia khoá tu Tam Bộ Tài Bảo Thiên được tổ chức vào ngày rằm (15 âm lịch) hàng tháng tại Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên Đây là cơ hội quý báu để nhận khẩu truyền trực tiếp, tu tập đúng pháp và gieo trồng phước báu viên mãn cho bản thân và gia đình! Ý nghĩa khoá tu Tam Bộ Tài Bảo Thiên thù thắng Ngũ bộ Tài Bảo Thiên là sự hiện hóa của ngũ phương ngũ Phật, chúng ta gọi là Ngũ Trí Như Lai, nêu biểu sự điều phục năm phiền não là tham lam sân giận si mê kiêu mạn và nghi ngờ: Mỗi vị Tài Bảo Thiên tương ứng với phương vị, màu sắc và năng lực hộ trì đặc biệt • Bạch Tài Bảo Thiên - thân sắc trắng, hiện thân của Đức Phật Tỳ Lô Giá Na: ban gia trì chặn đứng khổ đau nghiệp xấu chướng ngại, giúp chúng sinh phát khởi lòng bồ đề, tăng trưởng giàu có phồn thịnh • Hoàng Tài Bảo Thiên - thân sắc vàng, tương ứng Nam Phương Bảo Sinh Phật: giúp hóa giải khó khăn tài chính, gia trì phúc lộc • Hắc Tài Bảo Thiên - Ngài là hóa thân uy mãnh của Đức Phật A SúcBệ: ngài ban gia trì của cải hạnh phúc, bất kỳ điều ước nguyện nào cũng đều được viên mãn Lưu ý quan trọng: để có thể thực hành pháp tu Tam Bộ Tài Bảo Thiên, Phật tử cần phải đón nhận khẩu truyền trực tiếp trong khoá tu tại Đại Bảo Tháp (được tổ chức vào ngày rằm, 15 âm lịch hàng tháng) và tu tập theo sự hướng dẫn. Những ai tinh tấn tu tập pháp tu Ngũ Bộ Tài Bảo Thiên chắc chắn sẽ thành tựu những công đức, phước đức thế gian và cuối cùng thành tựu giác ngộ tối thượng. Ý nghĩa cầu siêu phả độ gia tiên Cầu tức là cầu nguyện, siêu có nghĩa là thoát. Cầu siêu có nghĩa là cầu nguyện để ông bà cha mẹ, cửu huyền thất tổ của mình, nếu giờ này còn đang lưu lạc ở địa ngục, ngã quỷ, súc sinh thì sẽ được siêu thoát, được giải phóng khỏi cảnh giới khổ đau để sinh về cõi Tịnh độ của Đức Phật A Di Đà.
Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên (Đại Đình, Phú Thọ)
Thứ hai, ngày 23 tháng 11 năm 2026
2
Ngày
:
12
Giờ
:
16
Phút
Đăng ký sự kiện

Lịch tu tập tháng 11 năm 2026 tại Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên

Quý đạo hữu hoan hỷ lưu lại lịch, lên kế hoạch tham dự và chia sẻ tới người thân, bạn bè:

  • 17/11 (Thứ ba) Đại đàn Cầu an - Pháp hội Dược Sư
  • 19/11 (Thứ năm) Khóa tu Liên Hoa Sinh & Khoá tu Hộ Pháp Mahakala
  • 23/11 (Thứ hai) Khóa Lễ cầu siêu độ chư Hương linh & Khóa tu Quan Âm- Tam bộ Tài Thiên
👉 Xem lịch chi tiết và đăng ký tham dự tại đây