Bốn cách nằm ngủ

Bốn cách nằm ngủ

Một thời, Thế Tôn trú ở Kosambi, tại khu vườn Ghosita, dạy các Tỷ kheo:

“Này các Tỷ kheo, có bốn cách nằm này. Thế nào là bốn? Cách nằm của ngạ quỷ, cách nằm của kẻ hưởng thọ dục vọng, cách nằm của sư tử và cách nằm của Như Lai.

Thế nào là cách nằm của ngạ quỷ? Này các Tỷ kheo, phần lớn các ngạ quỷ nằm ngửa.

Này các Tỷ kheo, thế nào là cách nằm của người hưởng thọ các dục vọng? Phần lớn các người hưởng thọ các dục vọng nằm nghiêng phía bên trái.

Thế nào là cách nằm của sư tử? Này các Tỷ kheo, sư tử, vua các loài thú nằm nghiêng về phía hông bên phải, hai chân gác lên nhau.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là cách nằm của Như Lai? Ở đây, này các Tỷ kheo, vị Tỷ kheo ly dục… chứng đạt và an trú Tứ thiền, đây là cách nằm của Như Lai.

Này các Tỷ kheo, có bốn cách nằm này."

(ĐTKVN, Tăng Chi Bộ II, chương 4, phẩm Sợ hãi phạm tội, phần Cách nằm [lược], VNCPHVN ấn hành, 1996, tr.282)

Lời bàn:

Nằm là tư thế lý tưởng để nghỉ ngơi, thư giãn, ngủ nghỉ vốn không thể thiếu trong đời sống hàng ngày. Bình thường thì người ta nằm theo thói quen, thích sao thì nằm vậy hoặc nằm xoay trở với nhiều tư thế khác nhau. Không phải ai cũng ý thức được rằng cách nằm của mình có liên hệ rất nhiều đến sự an ổn thân tâm và sức khỏe.

Thực ra, nằm đúng oai nghi cũng là một cách tu. Tư thế nằm phản ánh tâm trạng và ảnh hưởng sâu sắc đến sự an tịnh của thân tâm của người nằm. Theo tuệ giác của Thế Tôn, những người nào thích nằm ngửa thể hiện nỗi khát khao, bị khổ đau dằn vặt. Vì thế, nằm ngửa khó nhiếp phục tâm khát ái, vọng tưởng hơn các tư thế khác. Ngoài ra, nằm ngửa sẽ tạo ra sự hớ hênh, nhất là lúc ngủ say có thể đánh mất oai nghi.

Tư thế nằm nghiêng bên trái phản ánh tâm trạng của phần lớn những người ưa thích thọ hưởng dục vọng. Mặt khác, nằm nghiêng bên trái cũng ảnh hưởng không tốt đến hệ tuần hoàn. Vì thế, người tu thường không nằm theo hai tư thế này.

Nằm nghiêng bên phải, hai chân gác lên nhau như sư tử là tư thế hội đủ oai nghi, một trong những tế hạnh của người tu. Đây là tư thế nằm cát tường, tạo ra sự yên lành, an ổn cho thân thể và nhất là tâm luôn đạt được sự giác tỉnh.

Lý tưởng nhất là nằm với tâm an trú trong an tịnh của Tứ thiền, đây là cách nằm của Như Lai. Để đạt được cách nằm này, tốt nhất là rèn luyện thân tâm với tư thế nằm cát tường của sư tử. Tu tập cần phải được thực hiện liên tục trong bốn oai nghi đi, đứng, nằm, ngồi. Do vậy, chọn cách nằm đúng pháp để an tịnh thân tâm là một trong những nội dung tu tập quan trọng của mỗi người con Phật.

____________

(*) Đại tạng kinh Việt Nam

(**) Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam

(Trích "Lời Phật dạy trong Kinh tạng Nikàya"
HT. Thích Quảng Tánh
Nguồn: Nhà Xuất Bản Tôn Giáo)
Sự kiện
Kính mời quý Phật tử đăng ký tham gia khoá tu Tam Bộ Tài Bảo Thiên được tổ chức vào ngày rằm (15 âm lịch) hàng tháng tại Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên Đây là cơ hội quý báu để nhận khẩu truyền trực tiếp, tu tập đúng pháp và gieo trồng phước báu viên mãn cho bản thân và gia đình! Ý nghĩa khoá tu Tam Bộ Tài Bảo Thiên thù thắng Ngũ bộ Tài Bảo Thiên là sự hiện hóa của ngũ phương ngũ Phật, chúng ta gọi là Ngũ Trí Như Lai, nêu biểu sự điều phục năm phiền não là tham lam sân giận si mê kiêu mạn và nghi ngờ: Mỗi vị Tài Bảo Thiên tương ứng với phương vị, màu sắc và năng lực hộ trì đặc biệt • Bạch Tài Bảo Thiên - thân sắc trắng, hiện thân của Đức Phật Tỳ Lô Giá Na: ban gia trì chặn đứng khổ đau nghiệp xấu chướng ngại, giúp chúng sinh phát khởi lòng bồ đề, tăng trưởng giàu có phồn thịnh • Hoàng Tài Bảo Thiên - thân sắc vàng, tương ứng Nam Phương Bảo Sinh Phật: giúp hóa giải khó khăn tài chính, gia trì phúc lộc • Hắc Tài Bảo Thiên - Ngài là hóa thân uy mãnh của Đức Phật A SúcBệ: ngài ban gia trì của cải hạnh phúc, bất kỳ điều ước nguyện nào cũng đều được viên mãn Lưu ý quan trọng: để có thể thực hành pháp tu Tam Bộ Tài Bảo Thiên, Phật tử cần phải đón nhận khẩu truyền trực tiếp trong khoá tu tại Đại Bảo Tháp (được tổ chức vào ngày rằm, 15 âm lịch hàng tháng) và tu tập theo sự hướng dẫn. Những ai tinh tấn tu tập pháp tu Ngũ Bộ Tài Bảo Thiên chắc chắn sẽ thành tựu những công đức, phước đức thế gian và cuối cùng thành tựu giác ngộ tối thượng. Ý nghĩa cầu siêu phả độ gia tiên Cầu tức là cầu nguyện, siêu có nghĩa là thoát. Cầu siêu có nghĩa là cầu nguyện để ông bà cha mẹ, cửu huyền thất tổ của mình, nếu giờ này còn đang lưu lạc ở địa ngục, ngã quỷ, súc sinh thì sẽ được siêu thoát, được giải phóng khỏi cảnh giới khổ đau để sinh về cõi Tịnh độ của Đức Phật A Di Đà.
Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên (Đại Đình, Phú Thọ)
Thứ hai, ngày 23 tháng 11 năm 2026
0
Ngày
:
22
Giờ
:
09
Phút
Đăng ký sự kiện

Lịch tu tập tháng 11 năm 2026 tại Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên

Quý đạo hữu hoan hỷ lưu lại lịch, lên kế hoạch tham dự và chia sẻ tới người thân, bạn bè:

  • 17/11 (Thứ ba) Đại đàn Cầu an - Pháp hội Dược Sư
  • 19/11 (Thứ năm) Khóa tu Liên Hoa Sinh & Khoá tu Hộ Pháp Mahakala
  • 23/11 (Thứ hai) Khóa Lễ cầu siêu độ chư Hương linh & Khóa tu Quan Âm- Tam bộ Tài Thiên
👉 Xem lịch chi tiết và đăng ký tham dự tại đây