Phẩm 24: Quán hư vọng khi gặp nghịch cảnh khổ đau

Phẩm thứ hai mươi tư

Quán hư vọng khi gặp nghịch cảnh khổ đau

Vọng chấp thật thường gây đau khổ,

Mọi đau khổ như mộng chết con trai.

Khi nghịch cảnh khổ đau ta gặp,

Quán là hư vọng Phật tử hành.

Cuộc sống chúng ta hiện như đang mơ. Chúng ta vẫn gọi cuộc sống là: “Đại mộng” trong khi giấc mơ diễn ra khi ta ngủ chỉ là: “Tiểu mộng”. Bởi tâm chúng ta phóng chiếu ra trọn vẹn thế giới này, nên những gì đang xảy ra trong thế giới này gọi là: “Đại mộng”. “Đại” có nghĩa là nó có vẻ chắc thật hơn một chút, nhưng nó vẫn là một giấc mơ và chúng ta chắc chắn phải thức dậy. Sau khi thức dậy, chúng ta sẽ nhận ra đó chỉ là một giấc mơ.

Ví dụ: cùng thời gian này vào ngày mai, hội trường này sẽ không còn ai. Bạn và tôi sẽ đi đâu đó. Sẽ không có cuộc gặp gỡ hay họp mặt nào. Một lần nữa, đó là một giấc mơ nhỏ nhưng chúng ta sẽ thức dậy. Giấc mơ rằng: chúng ta đang có mặt ở đây sẽ chỉ là một ký ức. Và nếu chúng ta đã mơ về cái chết của đứa con trai của chúng ta đêm qua, ký ức vẫn có thể còn đó, nhưng cái chết đó thực sự không có. Hai ví dụ này là tương tự nhau, bởi vậy, bất cứ khi nào gặp phải các hoàn cảnh gây ra sự bất toại nguyện, khổ đau, chúng ta phải xem chúng chỉ là một giấc mơ. Bồ tát cần thực hành như vậy. Bằng cách đó, chúng ta sẽ làm cho cuộc sống được an lạc và hạnh phúc hơn, nếu không thì khổ đau sẽ dường như không có sự kết thúc. Nếu chúng ta không có trí tuệ hiểu biết về bản chất vô ngã của mọi sự vật và hiện tượng, thì các tham muốn và sự náo động có thể gây ra cho chúng ta sự khổ đau và phiền não vô tận không có hồi kết.

Giống như một giấc mơ, mọi thứ chúng ta đã nhìn thấy hay biết chỉ là một ảo ảnh. “Cái chết của con trai bạn” hoặc đôi khi được nói trong một số bản văn là: “Một cô gái trẻ mơ một giấc mơ, trong đó sinh ra một đứa con trai.” Tôi không biết điều này có nghĩa gì, nhưng theo suy luận thì cô gái trẻ được cho là sẽ rất hồi hộp và vui mừng khi có một em bé. Đây là sự đối nghịch với việc mơ về cái chết của đứa con trai hay giấc mơ tiêu cực, còn giấc mơ tích cực là khi cô gái trẻ hạ sinh một cậu con trai. Dẫu sao, việc hai người trải nghiệm đều chỉ là giấc mơ. Mọi sự kiện xảy ra trong thế giới này đều như vậy. Khi có sự hiểu biết này, cuộc sống sẽ trở nên chân thực và tốt lành hơn.