Chi Thứ Tư - Tùy Hỷ Công Đức

Bạn đang đọc bài thứ 4 của sách Bảy Chi Cầu Nguyện.

1. Định nghĩa và mục đích

Chi thứ tư là Tùy Hỷ. Bạn phải thực sự tùy hỷ với các việc thiện của người khác - bất cứ việc thiện nào họ đã làm, chúng ta phải tùy hỷ cho họ; bất cứ điều tốt nào họ đang làm, bạn phải tùy hỷ với họ; và bất cứ trải nghiệm tốt nào họ đang có, hãy tùy hỷ trong đó.

Đức Phật đã dạy chúng ta học cách tùy hỷ, vui với các thiện nghiệp của người khác, như một phương thuốc chữa căn bệnh đố kỵ và ganh tỵ của chính mình. Khi người khác thành tựu một điều gì đó tốt đẹp hay thiện lành, chúng ta thường cảm thấy đố kỵ, ganh tỵ, và oán hận. Nhưng qua sự hành trì tùy hỷ, chúng ta sẽ trải nghiệm niềm vui trong các thiện nghiệp của người khác, chữa lành phiền não đố kỵ của chính mình. Và công đức của chúng ta cũng sẽ tích lũy nếu chúng ta tùy hỷ với các thiện nghiệp của người khác.

2. Tại sao Đức Phật chọn pháp Tùy Hỷ?

Tại sao tùy hỷ được Đức Phật khuyến khích mạnh trong Bảy Chi của sự hành trì Đại thừa? Tại sao ngài chọn điều này là một trong những chi quan trọng nhất? Đơn giản là vì đố kỵ rất đau đớn trong đời sống hàng ngày của chúng ta. Đố kỵ là một tâm trạng rất bệnh hoạn. Do đó, để giảm và diệt trừ dòng chảy của đố kỵ, một trong những phương pháp quan trọng nhất, công nghệ quan trọng nhất, là tùy hỷ.

Chúng ta phải hiểu rõ rằng trong đời sống hàng ngày, với bản năng của chúng sinh phàm phu, chúng ta có xu hướng đố kỵ khi thấy người khác hơn mình hay đang làm tốt - chúng ta có xu hướng đố kỵ. Chính sự đố kỵ này là điều đem lại cho chúng ta sự bất an, dao động, và khổ đau. Do đó, Đức Phật muốn chữa lành cho chúng ta bằng phương pháp tùy hỷ - vui với các thiện nghiệp của người khác - điều này giúp chúng ta chữa lành tâm mình, chữa căn bệnh đố kỵ. Nhờ vậy, tâm chúng ta trở nên hoan hỷ. Do đó, tùy hỷ với các thiện nghiệp của người khác là một phương thuốc, một pháp hành trì thiết yếu trong Bảy Chi Cầu Nguyện.

3. Rèn luyện tùy hỷ mọi lúc mọi nơi

Bạn phải hành trì - tự rèn luyện - trong sự tùy hỷ. Bạn phải tự rèn luyện để tùy hỷ mọi lúc. Thỉnh thoảng, bạn phải tùy hỷ. Bất cứ khi nào bạn thấy điều gì tốt, bạn nên luôn luôn vui mừng. Điều gì tốt về tòa nhà này, điều gì tốt về người phụ nữ này, điều gì tốt về người đàn ông này, điều gì tốt về vị sư này, điều gì tốt về vị ni này - ai có điều tốt.

Ai đó có thân hình đẹp, ai đó có giọng nói hay, ai đó chắc chắn có tài sản tốt, có nhiều tiền, có xe tốt, có nhà tốt để ở. Bất cứ điều gì bạn thấy là tốt, bất cứ điều gì nhìn đẹp - bộ vest đẹp, ai đó mặc bộ vest hay quần áo đẹp, trang sức đẹp, trang sức rất đắt tiền - bất cứ điều gì bạn thấy, bạn luôn nên tùy hỷ. Tùy hỷ trong đó.

Đó là điều rất dễ làm, và là điều có lợi nhất cho tâm trí bạn - tâm tiêu cực của bạn sẽ giảm đi và tâm tích cực sẽ trở lại. Đó là lý do Đức Phật nói rất rõ ràng rằng người ta nên tùy hỷ với tất cả của cải của người khác.

Do đó, chúng ta cần rèn luyện, luyện tâm mình trở nên thành thạo trong hạnh tùy hỷ - tùy hỷ khi chúng ta thấy bất cứ điều gì đẹp đẽ. Khi chúng ta thấy một ngôi nhà đẹp, khi chúng ta thấy điều gì tốt ở một vị sư, một vị ni, một đồng nghiệp, hay khi chúng ta thấy ai đó có giọng nói hay, thân hình đẹp; khi ai đó có tài sản và của cải, hay đi một chiếc xe đẹp đắt tiền, hay có một ngôi nhà đẹp; ngay cả khi ai đó mang đôi giày đẹp, mặc quần áo đắt tiền, hay đeo trang sức đắt giá - chúng ta nên rèn luyện mình trong sự hành trì tùy hỷ.

Đừng chỉ trích, đừng tìm lỗi. Hãy tùy hỷ trong tất cả những gì tốt nhất. Qua sự hành trì như vậy, tâm chúng ta sẽ dần trở nên tích cực; đố kỵ và thói quen tìm lỗi của chúng ta sẽ dần giảm bớt, và thiện tâm sẽ tăng trưởng. Đây là lý do Đức Phật Thích Ca đã dạy chúng ta pháp tùy hỷ như một phương thuốc chữa lành - để làm tâm chúng ta tích cực, giảm bớt tiêu cực, và mang lại bình an cho chính mình.

4. Nhận ra thói quen soi mói ngụy trang bằng chỉ trích

Chúng ta có một thói quen rất xấu. Chúng ta luôn nhìn - ai đang mặc gì, ai đang làm gì, ai trông như thế nào. Đây là tâm rất hay tọc mạch. Chúng ta có một tâm lý tọc mạch. Chúng ta luôn nhìn để tìm điều gì đó, và nếu có điều tốt, chúng ta cảm thấy đố kỵ.

“Tại sao anh ta trông cao hơn tôi? Anh ta không nên; anh ta phải thấp hơn và tôi phải cao hơn. Nhưng anh ta cao hơn tôi - làm sao vậy?” Vậy chúng ta không vui trong lòng, có sự không vui. Và nếu một phụ nữ ăn mặc rất đẹp, trang điểm đẹp, và trông rất xinh, chúng ta nói: “Cô ta trang điểm quá, nhiều quá - không tốt, trông xấu lắm, trang điểm quá, không tốt.”

Tôi biết tại sao bạn nói thế - vì cô ấy đẹp, rất đẹp - nên bạn không vui, bạn đố kỵ, đố kỵ cô ấy. Do đó bạn không nói “Tôi đố kỵ cô ấy”, nhưng bạn nói “Cô ta quá mức một chút, không tốt lắm, cô ấy không nên làm thế.” Điều này thực ra có nghĩa là bạn đang đố kỵ. Vậy điều này phải được giết chết, giảm bớt.

5. Thực hành: từ giả tạo đến chân thành

Thay vào đó, bạn nên thực sự hành trì nói: “Một quý cô tốt, một phụ nữ đẹp”, và hoan hỷ. “Người đàn ông đó tốt quá; anh ta trông rất đẹp, rất điển trai - rất tốt, tôi rất vui.” Bạn phải nói như vậy. Bạn phải tiếp tục nói như vậy, và một ngày nào đó bạn sẽ thực sự vui mừng. Cho đến lúc đó, bạn chưa thực sự vui, nhưng bạn phải nói, dù một cách giả tạo, và tiếp tục nói. Điều đó chắc chắn sẽ có hiệu quả.

Đây là một bài tập, như một sự hành trì. Ví dụ, nếu đầu gối bạn rất đau, bác sĩ khuyên bạn tập thể dục. Ban đầu, đêm đầu tiên, bạn không cảm thấy thoải mái, nhưng sau vài ngày hay vài tháng, đầu gối sẽ tốt hơn và mạnh hơn. Tương tự, ban đầu vài ngày bạn sẽ không làm một cách chân thành, sẽ cảm thấy giả tạo, nhưng một khi bạn tiếp tục, một ngày nào đó bạn sẽ rất hòa hợp với nó, và bạn sẽ là một người rất tốt.

Bạn phải luôn mỉm cười, hạnh phúc mọi lúc. Thay vì thế, chúng ta luôn sẵn sàng phàn nàn, luôn sẵn sàng nói điều gì đó tiêu cực. Điều đó không đúng. Bạn phải hành trì. Đây là điều mà hành trì Phật giáo có nghĩa - bạn phải hành trì mỗi ngày. Cố gắng ngày càng tốt hơn, và vài năm sau, bạn sẽ thực sự là một người tốt, một người đàn ông tốt hay một phụ nữ tốt. Không vấn đề. Vậy điều này cần được hành trì. Nó khó, đầy thử thách, nhưng cần được thực hiện. Nó cũng rất thú vị.

6. Lợi ích của sự thực hành bền bỉ

Nếu chúng ta không biết hành trì, tâm chúng ta sẽ đầy xúc tình tiêu cực, đầy sân, đầy đố kỵ cả ngày. Chúng ta sẽ luôn nhìn người khác với con mắt soi mói rồi chỉ trích: “Tôi tức giận người phụ nữ này vì cô ấy quá ích kỷ, quá tự cho mình là trung tâm.” Người khác ích kỷ hay không là việc của họ. Chúng ta hãy hành trì thay vào đó để sửa lại trái tim mình, để hoan hỷ, để tùy hỷ.

Khi người khác ăn mặc đẹp hay có tướng mạo tốt, chúng ta cũng hành trì tùy hỷ. Nếu chúng ta làm vậy, chúng ta sẽ vui cả ngày, luôn mỉm cười. Mọi hạnh phúc sẽ tràn đầy nếu chúng ta biết tùy hỷ. Do đó, hãy hành trì không nói những điều tiêu cực. Hành trì không nhìn vào lỗi của người khác, không soi mói khuyết điểm của họ.

Đây là lý do Đức Phật dạy chúng ta hành trì Bồ Đề Tâm - tức hành trì trái tim. Hành trì từ chính trái tim mình mỗi ngày, mỗi giờ. Khi mắt chúng ta thấy, tai chúng ta nghe, các giác quan của chúng ta cảm nhận tất cả những điều tốt đẹp, hãy tùy hỷ - hãy để tâm mình hoan hỷ trong công đức và thiện nghiệp của người khác. Đây là phương pháp chữa lành tâm mình, mang lại bình an và hạnh phúc trong tâm, chuyển hóa tất cả xúc tình tiêu cực trong tâm chúng ta.

Bài tiếp theo: Ba Chi Còn Lại - Thỉnh Pháp, Thỉnh Phật Trụ Thế, Hồi Hướng

Đọc lại bài trước tại đây