“Đặt hướng này có phạm không?” - Câu hỏi được nhắc tới nhiều nhất.

Có người đã thỉnh được tôn tượng về nhà, mà mãi chưa dám an trí. Người này bảo hướng ấy xấu, người kia bảo phải xem tuổi chủ nhà. Càng hỏi càng rối, và tôn tượng cứ nằm trong hộp, hết tuần này sang tuần khác.

Nếu bạn cũng đang lo như vậy, xin kể bạn nghe một câu chuyện từ thời Đức Phật.

Chàng Thiện Sanh lễ sáu phương

Có một chàng trai tên Thiện Sanh. Sáng nào chàng cũng ra ngoài thành, tóc ướt, áo ướt, chắp tay lễ khắp sáu phương, vì đó là lời cha dặn trước lúc mất.

Đức Phật không bảo chàng bỏ việc lễ ấy. Ngài giảng cho chàng hiểu lại:

• Phương Đông là cha mẹ.
• Phương Nam là thầy dạy.
• Phương Tây là vợ con.
• Phương Bắc là bạn hữu.
• Phương dưới là người giúp việc.
• Phương trên là các bậc tu hành.

Lễ sáu phương đúng nghĩa là sống tròn bổn phận với từng người ấy.

Câu chuyện cho mình một cách nhìn rất nhẹ nhõm: không có phương nào làm Đức Phật mất thanh tịnh. Một góc nhà mình vẫn lo là “hướng xấu”, khi được giữ sạch, an trí tôn ảnh cung kính và trở thành nơi tu tập, sẽ thành nơi có duyên lành.

Nhưng cũng đừng nghĩ chỉ cần đặt một pho tượng là tự động hóa giải mọi điều bất lợi. Điều chuyển hóa là cách mình sống mỗi ngày, trước và sau ban thờ ấy.

Ba tiêu chí: sạch, khô, yên

Không lo phương hướng không có nghĩa là đặt ở đâu cũng được. Hãy chọn chỗ sạch, khô, ít bị quấy nhiễu và thuận tiện hành trì. Nếu có thể chọn, tránh nhìn thẳng vào cửa nhà vệ sinh, tránh nơi ẩm, có mùi hay nước bắn. Lý do rất gần: để giữ vệ sinh, giữ sự cung kính, và để tâm mình dễ yên khi ngồi xuống.

Với phòng ngủ: nếu nhà còn chỗ khác, nên ưu tiên đặt chỗ thờ tách khỏi nơi sinh hoạt riêng tư. Tránh để tôn ảnh phía chân giường hoặc chỗ chăn áo dễ che lấp. Nhưng ban thờ nằm ở phòng cạnh phòng ngủ, hay một bức tường gần khu vệ sinh, chưa đủ để gọi là phạm lỗi.

Nếu nhà chỉ có một phòng vừa ngủ vừa sinh hoạt, bạn vẫn tu được: một góc sạch với chiếc kệ vững, hoặc tôn ảnh mở ra trong thời khóa rồi thu cất.

Những điều không nên, và vì sao

• Không dùng kinh sách làm chân kê tượng hay đồ cúng.
• Không để đồ dùng sinh hoạt lẫn vào chỗ thờ.
• Không bày thịt cá, rượu ở phần cúng Phật.
• Không gom nhiều tượng và pháp khí chỉ vì thấy đẹp mà chưa hiểu ý nghĩa.
• Không để đèn lửa hay hương cháy khi không có người trông.

Nhà không đốt hương được thì vẫn kính lễ và dâng phẩm phù hợp. Lòng thành không cần khói để chứng minh.

Và một điều khó hơn cả: vừa sắp xếp xong nhà mình đã đi chỉnh ban thờ nhà người khác. Điều mình học trước hết là để sửa chỗ thờ và cách sống của mình. Nếu thấy người thân bày chưa phù hợp, hãy chờ lúc thuận tiện và nói bằng lý do ai cũng thấy: để tượng vững hơn, để kinh khỏi ướt, để hoa không che tôn ảnh.

Thực hành hôm nay

Nhớ lại một điều kiêng kỵ về ban thờ mà bạn đang lo, rồi hỏi mình thật thà: điều này giúp mình cung kính và tỉnh thức hơn, hay chỉ làm mình sợ? Nếu là nỗi sợ, bạn có thể đặt nó xuống.

Rồi thử làm như Thiện Sanh: chọn một “phương” trong đời mình - cha mẹ, bạn đời hay một người bạn - và làm cho người ấy một việc tử tế.

Nguyện mỗi góc nhà có người biết sống tử tế đều trở thành phương lành. Nguyện chúng ta trân trọng nơi thờ mà không sống trong lo sợ.

Sắp đặt ban thờ ba bậc sao cho vừa sức mà vẫn trang nghiêm.

Kỳ sau: Ban thờ ba bậc: vừa sức mà vẫn trang nghiêm

Kỳ trước: Một tôn ảnh nhỏ, một thời khóa giữ được lâu dài