Rời ban thờ rồi, mình sống thế nào?

Suốt chuỗi bài, chúng ta đã cùng đi từ một tôn ảnh nhỏ có thể mở ra rồi thu cất, đến ban thờ cố định, nơi tưởng niệm gia tiên, và cả cơn giận còn ở lại trong lòng người thờ Phật. Bài cuối này xin trở lại một câu hỏi quan trọng nhất: sau khi rời ban thờ, mình sống như thế nào?

Lời nguyện được tiếp nối bằng hành động

Có thể buổi sáng mình nguyện không nói lời nặng. Đến trưa, mệt và bực, mình vẫn lỡ lời. Buổi tối đứng trước Phật, mình không cần đóng vai một người đã tốt hoàn toàn. Hãy nhận rõ: “Hôm nay con đã làm người thân buồn. Con xin tập sửa.” Rồi tìm lúc thích hợp để xin lỗi người ấy, và làm lại phần việc mình đã sơ suất.

Mười phút ngồi với mẹ

Một người đàn ông trẻ làm văn phòng ở Sài Gòn, mới học đạo hơn một năm. Anh rất siêng chăm ban thờ: sáng nào cũng thay nước, hoa tươi mua mỗi tuần. Nhưng anh và mẹ hay nói nhau nặng nhẹ, chuyện nhỏ cũng thành to.

Một hôm, sau khi anh vừa cằn nhằn mẹ về việc dọn nhà, mẹ anh đứng ở cửa bếp, nói rất chậm:

“Con thắp hương cho Phật mỗi sáng. Mà con không ngồi nói chuyện với mẹ được mười phút.”

Anh kể, câu ấy không làm anh giận, mà làm anh lặng người. Anh không bỏ ban thờ, vẫn thay nước mỗi sáng. Nhưng anh thêm một việc: mỗi tối, lễ Phật xong, anh ngồi với mẹ mười phút, nghe mẹ kể chuyện chợ búa, chuyện hàng xóm.

Ba tháng sau, mẹ anh nói với một người dì: “Nó đi chùa về, sao mà nó dễ thương hơn hồi trước.” Còn anh thì cười: “Con chưa bỏ được hết nóng tính. Nhưng con thấy mình dừng được sớm hơn một nhịp.”

Ban thờ là nếp chăm sóc chung của cả nhà

Người này thay nước, người kia cắm hoa, con cháu cùng lau mặt bàn vừa sức. Hãy nói với trẻ bằng lời dịu dàng: đây là nơi gia đình tập biết ơn, tập nhớ điều lành. Khi trẻ lỡ chạm vào vật phẩm, hãy bảo đảm an toàn rồi dạy lại, đừng để các em chỉ nhớ đến việc thờ Phật bằng nỗi sợ bị phạt.

Với người thân chưa theo đạo, vẫn có thể cùng nhau làm những điều gần gũi: chăm sóc ông bà, giúp người khó khăn, giữ lời nói tôn trọng. Khi có người muốn tìm hiểu, mình chia sẻ vừa sức. Khi họ chưa muốn, mình tiếp tục sống tử tế.

Những phần nghi lễ, gia trì hoặc an vị theo truyền thống cụ thể, xin thỉnh hỏi tự viện. Trong lúc chờ, vẫn có thể cung kính tôn ảnh, học pháp và làm điều thiện. Đừng nghe lời dọa rằng chỉ vì chưa làm một nghi thức nào đó mà mọi bất hạnh sẽ kéo đến gia đình.

Thực hành hôm nay

Nhớ đến nơi thờ trong nhà, hoặc chiếc hộp sạch đang giữ tôn ảnh. Rồi nghĩ đến những người đang sống cùng mình:

• Có ai đang mong mình lắng nghe họ?
• Có ai mình cần cảm ơn?
• Có việc gì mình đã hứa mà chưa làm?

Chọn một điều nhỏ có thể làm ngay hôm nay.

Những điều nên và không nên (lưu lại để gần chỗ thờ)

Lời kết của chuỗi bài

Người chưa có nơi thờ, mong bạn có thêm niềm tin để bắt đầu. Người đã có ban thờ, mong bạn biết sắp đặt và chăm sóc vừa sức. Người đang sống cùng gia đình khác niềm tin, mong bạn giữ được việc tu mà vẫn giữ được tình thương. Người còn giận, mong bạn biết ngồi với cơn giận mà không tiếp thêm củi.

Mỗi người, từ hoàn cảnh riêng, đều có thể tiếp tục học cách bớt gây khổ, biết thương và biết sống có trách nhiệm.

Nguyện công đức học và thực hành này hướng đến tất cả chúng sinh. Nguyện người bất an tìm được nơi nương tựa. Nguyện điều mình thành kính trước ban thờ được tiếp nối trong từng lời nói và việc làm.