Người cứu bạn, bạn thường không trả ơn được. Vậy trả cho ai?

Báo ân bằng cách trao đi - trả ơn về phía trước

Cha mẹ, thầy cô, người lạ từng đỡ bạn dậy giữa đường đời - phần lớn họ không cần và không nhận sự đền đáp trực tiếp.

Kỳ 9 của chuỗi “Sống Biết Ơn”: Bí mật dịu dàng về cách lòng tốt thật sự lan đi trong thế gian này. 

Có một bí mật dịu dàng về lòng biết ơn: thường thì ta không thể đền đáp trực tiếp người đã giúp mình.

Cha mẹ cho ta cả một cuộc đời, nhưng điều họ mong nhất không phải ta báo đáp họ, mà là ta sống tử tế và mai này thương yêu con mình như họ đã thương ta. Người thầy dạy ta bao điều gần như miễn phí - cách họ muốn được trả ơn là ta đem tri thức ấy đi giúp người khác. Người lạ từng dừng lại đỡ ta dậy giữa lúc ta gục xuống, có khi ta chẳng bao giờ gặp lại. Vậy ta báo ân họ bằng cách nào? Bằng cách trở thành người dừng lại đỡ kẻ tiếp theo ngã xuống.

Người phương Tây gọi đây là “trả ơn về phía trước” (pay it forward). Đạo Phật gọi là hồi hướng và bố thí - đem phước lành mình nhận được san sẻ ra cho muôn người. Cùng một chân lý, hai cách nói: lòng tốt không phải để tích trữ, mà để lưu chuyển. Khi bạn nhận một điều tốt rồi trao nó đi tiếp, bạn biến một hành động tử tế đơn lẻ thành một dòng chảy không dứt. Một xã hội tử tế không được dệt nên từ những người sòng phẳng trả nợ, mà từ những người chuyền lòng tốt đi mãi về phía trước.

Và đây là điều đẹp nhất cho người trẻ còn đang chật vật: báo ân về phía trước không đòi bạn phải giàu có hay quyền cao chức trọng. Một người vừa đi làm được đàn anh dìu dắt, hoàn toàn có thể quay lại dìu một bạn thực tập sinh đang lóng ngóng. Một người từng được an ủi lúc trầm cảm có thể ngồi lặng nghe một người bạn đang gục ngã, mà không phán xét. Một người từng được ai đó cho một cơ hội có thể mở cánh cửa ấy cho người tiếp theo. Bạn luôn có gì đó để trao - chính vì bạn đã từng nhận.

Hãy hình dung: nếu mỗi người chỉ cần thật lòng giúp đỡ ba người khác, và mỗi người trong ba người đó lại giúp ba người nữa... lòng tốt sẽ lan nhanh hơn mọi thứ trên đời. Đây không phải mộng mơ. Đây chính là cách nó vẫn luôn vận hành - âm thầm, bền bỉ, mỗi ngày, ở những nơi không camera nào quay được.

Thực hành tuần này

Làm một việc tử tế cho một người mà bạn biết chắc họ không thể đền đáp lại bạn - và nếu được, hãy làm một cách âm thầm, không cần ai biết, không cần đăng lên đâu cả. Đó là hình thức thuần khiết nhất của báo ân: khi lòng tốt chảy đi mà không mong chảy về.

Mời bạn đọc tiếp bài: Biến lòng biết ơn thành nếp sống, không phải một khoảnh khắc

Xem lại bài trước tại ĐÂY.