Phần II: Cốt lõi của tâm từ bi 

Tôi thường xuyên nhắc lại những điều Đức Pháp Vương dạy: tâm từ bi là điều chúng ta phải nỗ lực phát khởi; đáng tiếc là nó không tự nhiên đến với hầu hết chúng ta. Có lẽ với một số chúng sinh đặc biệt phi thường — các vị Bồ-tát đã thực hành tâm từ bi qua hằng kiếp — thì dễ dàng khởi sinh. Nhưng với người bình thường như chúng ta, điều đó không dễ chút nào. Do đó, chúng ta phải tạo ra nó, phải khiến nó xảy ra trong tâm mình bằng cách suy ngẫm.

Phương pháp thứ nhất: Quán chiếu nỗi khổ của loài vật

Có hai cách để phát khởi tâm từ bi. 

Cách thứ nhất: Quán chiếu nỗi khổ của các loài vật và những người xung quanh đang chịu đau khổ khủng khiếp. 

Đức Pháp Vương thường dạy rằng không cần phải nghĩ đến tất cả chúng sinh trong sáu cõi — điều đó quá nhiều. Thay vào đó, hãy chỉ nghĩ về sáng nay. Khi tất cả chúng ta đang thức dậy, có bao nhiêu con vật đã bị giết trong các lò mổ? Bao nhiêu con gà, bao nhiêu con trâu, bao nhiêu con cá đã bị giết? Hãy chỉ nghĩ về điều đó. Hãy hình dung rằng chúng — những sinh vật cũng muốn được sống — đang trải qua đau khổ khủng khiếp mà không có ai bảo vệ.

Phương pháp thứ hai: Quán tưởng tất cả chúng sinh là mẹ

Hãy nghĩ rằng những con vật đó từng là mẹ của chúng ta — theo cách này hay cách khác, trong đời này hoặc nhiều đời trước. Chúng ta đã tái sinh hàng triệu, hàng tỷ lần từ vô thủy cho đến nay, và mỗi lần tái sinh đều phải có một người mẹ. Mẹ chúng ta đã rất từ ái với chúng ta bằng tình yêu thương vô điều kiện. Nhưng giờ đây, mẹ chúng ta đang sinh làm cá, làm gà, làm heo, làm bò — như đã được nói rõ trong pháp tu Tiên Yếu Ngondro.

Vì sao mẹ chúng ta lại tái sinh như vậy? Vì họ muốn con cái mình được hạnh phúc. Họ đã lừa dối các con vật, lừa dối người khác để có tiền cho con cái. Họ muốn con cái thành công trong học tập, vào trường tốt, trở thành bác sĩ. Vì con cái, họ hy sinh cả mạng sống — họ giết các con vật, tranh giành với người khác. Vì nghiệp đó, giờ đây họ tái sinh làm heo, làm cá, làm bò, và đang bị giết. Hãy hình dung sáng nay có bao nhiêu con vật bị giết trong lò mổ. Hãy nhớ điều đó, và cố gắng phát khởi tâm từ bi đối với chúng.

Đây là một trong những phương pháp. Tất nhiên có nhiều phương pháp khác mà chúng ta đã biết. Đây là điều chúng ta thực sự phải bắt tay vào suy ngẫm để phát khởi tâm từ bi. Đó chính là nền tảng. Dựa trên tâm từ bi, và phát nguyện đạt được giác ngộ để lợi lạc cho tất cả chúng sinh — đó chính là Bồ-đề tâm.