Thành Đạo Dưới Cội Bồ Đề — Đêm Sao Mai Tỏ Rạng

"Cội Bồ Đề ấy không chỉ ở Bồ Đề Đạo Tràng. Cội Bồ Đề ấy đang chờ ngay nơi quý đạo hữu đang ngồi."

Sau khi rời cung, Đức Phật đã trải qua sáu năm khổ hạnh khắc nghiệt bên dòng sông Ni Liên Thiền. Có ngày Ngài chỉ ăn một hạt mè, có ngày chỉ uống một giọt nước. Da Ngài khô như vỏ cây, hai mắt hõm sâu như giếng cạn, tay đặt lên bụng có thể chạm được xương sống. Nhưng Ngài chưa thấy đạo.

Một hôm, nghe tiếng ông lão dạy đứa cháu chơi đàn - "Dây căng quá thì đứt, lỏng quá thì không kêu, phải vừa vặn thì tiếng đàn mới hay" - Ngài bừng tỉnh. Đứng dậy, lội xuống dòng Ni Liên Thiền tắm rửa. Nàng Sujātā chăn cừu dâng cháo sữa. Ngài nhận lấy, và ăn.

Đó là khoảnh khắc Ngài công khai từ bỏ con đường khổ hạnh cực đoan và khẳng định Trung Đạo - không phải dục lạc, không phải hành xác, mà là con đường ở giữa. Năm anh em Kiều Trần Như cho rằng Ngài đã sa đoạ, bỏ Ngài mà đi.

Một mình, Ngài đến gốc cây Pippala (sau gọi là cây Bồ Đề), trải toà cỏ Cát Tường, ngồi xuống và thệ nguyện:

"Dù xương thịt này có khô, máu thịt này có cạn, ta sẽ không rời khỏi chỗ ngồi này, cho đến khi nào chứng được Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác."

Đêm ấy, Ma Vương đến. Trong giáo lý Phật Đà, Ma Vương không phải con quỷ ngoài kia - Ma Vương là biểu tượng cho hoài nghi, sợ hãi, dục vọng, cái Tôi không chịu chết trong tâm chúng ta. Mưa đao kiếm rơi xuống thành cánh sen. Ba mỹ nhân Tham Ái - Bất Mãn - Dục Lạc hiện thành ba bà lão. Cuối cùng, Ma Vương quát: "Lấy gì chứng cho công đức của ngươi?" - Đức Phật đưa tay phải, chạm xuống đất. Đại địa rung chuyển làm chứng. Ma Vương tan biến.

Canh đầu, Ngài chứng Túc Mạng Minh - thấy vô lượng kiếp quá khứ. Canh giữa, Thiên Nhãn Minh - thấy nhân quả vận hành khắp vũ trụ. Canh cuối, Lậu Tận Minh - thấy Bốn Chân Lý, mọi xiềng xích vô minh đứt tung.

Đúng lúc ngôi sao mai mọc trên chân trời phía đông, Ngài thốt lên - tiếng kêu vang qua hai mươi sáu thế kỷ:

"Kỳ tai! Kỳ tai! Tất cả chúng sinh đều có đầy đủ trí tuệ và đức tướng của Như Lai. Chỉ vì vọng tưởng chấp trước mà không nhận ra được."

Quý đạo hữu thân mến, lời ấy là lời tuyên bố vĩ đại nhất của Phật Đà: trong mỗi chúng sinh đều đã có sẵn Phật. Đức Phật không có gì hơn quý đạo hữu - Ngài chỉ vừa lau sạch tấm gương trong lòng mình.

Cội Bồ Đề ấy không chỉ ở Ấn Độ. Cội Bồ Đề đang ở ngay nơi quý đạo hữu đang ngồi. Bất cứ chỗ nào quý đạo hữu đặt tâm này xuống với chân thành - chỗ ấy là cội Bồ Đề. Khi Ma Vương kéo đến, hãy nhớ cử chỉ Xúc Địa Ấn: đưa sự chú ý về với hơi thở này, bàn chân đang chạm sàn này, hiện tại này. Đất không bao giờ phản bội ai. Hiện tại không bao giờ phản bội ai.

Ngôi sao mai năm ấy không chỉ mọc một lần ở chân trời Ấn Độ. Ngôi sao mai ấy đang chờ mọc lên trong lòng mỗi hành giả. Mỗi khi quý đạo hữu thấy rõ một sự thật về chính mình - đó là sao mai mọc. Mỗi khi quý đạo hữu buông được một chấp niệm - đó là sao mai mọc.