Điều duy nhất ta thực sự mang theo được

Hãy thử nghĩ thật kỹ:

Khi ta rời khỏi cuộc đời này, ta mang theo được gì?

Nhà cửa? Không. Tiền bạc? Không. Bằng cấp, danh tiếng? Không. Người thân yêu? Không. Họ ở lại. Thậm chí cả thân xác này - cũng phải bỏ lại.

Vậy thì còn lại gì?

Các vị thầy Kim cương thừa dạy: thứ duy nhất ta thực sự mang theo được là TÂM của ta.

Cụ thể hơn:

• Những thói quen của tâm ta đã nuôi dưỡng suốt đời - dễ giận, dễ yêu thương, dễ tha thứ, dễ chấp niệm
• Những việc ta đã làm - những điều tốt, những lỗi lầm
• Trạng thái tâm trong những khoảnh khắc cuối - bình an hay hoảng loạn, sáng tỏ hay mê mờ

Điều này nghe có vẻ trừu tượng. Hãy nhìn vào đời sống hiện tại để hiểu:

Bạn có biết người nào lúc nào cũng cáu kỉnh, dù họ giàu có không? Người nào lúc nào cũng lo lắng, dù mọi thứ đều ổn? Người nào lúc nào cũng bình an, dù gặp nhiều khó khăn?

Khác biệt nằm ở đâu? Ở cái tâm.

Hai người cùng mất việc - một người tuyệt vọng, một người bình thản tìm hướng mới. Hai người cùng bị phản bội - một người ôm hận cả đời, một người chữa lành và tha thứ. Hai người cùng giàu - một người tham lam thêm, một người chia sẻ với mọi người.

Cuộc sống không quyết định ta là ai. Tâm ta quyết định.

Và đây là điều quan trọng nhất Bardo dạy chúng ta:

Cách ta sống mỗi ngày chính là cách ta đang xây dựng tâm thức để mang theo lúc ra đi.

Nếu mỗi ngày ta nuôi dưỡng:

• Sự bực bội → ta sẽ ra đi với tâm bực bội
• Sự bám víu → ta sẽ ra đi với nhiều luyến tiếc
• Lòng từ bi → ta sẽ ra đi với trái tim rộng mở
• Sự bình an → ta sẽ ra đi trong bình an

Đây không phải đe dọa hay hứa hẹn. Đây là quy luật tự nhiên - giống như ta gieo gì thì gặt nấy.

Một câu hỏi để suy ngẫm:

Hôm nay, tôi đang nuôi dưỡng tâm thức của mình theo hướng nào?

Bạn không cần thay đổi cả cuộc đời ngay lập tức. Chỉ cần - mỗi khi cảm xúc tiêu cực nổi lên - dừng lại một chút và hỏi:

"Tôi có muốn nuôi dưỡng điều này không? Đây có phải thứ tôi muốn mang theo cả đời không?"

Đó là khởi đầu của một sự thực hành rất sâu sắc.

 Bài tiếp theo: Khi người thân ra đi - làm sao để đồng hành?