Phần I. Về Bồ Đề Tâm (Bodhicitta)

1.1. Tầm quan trọng tuyệt đối của Bồ Đề Tâm

Một lần nữa, lại một lần nữa, tất cả chúng ta đều được khuyến tấn hãy phát khởi Bồ Đề Tâm. Bồ Đề Tâm vô cùng quan trọng. Đức Phật đã nhấn mạnh và làm nổi bật tầm quan trọng của việc phát khởi Bồ Đề Tâm trong tâm thức chúng ta. Không có Bồ Đề Tâm, dù chúng ta làm bất cứ điều gì, cũng không thể đạt được giác ngộ.

“Không có Bồ Đề Tâm thì không có giác ngộ.”

Nếu chúng ta có Bồ Đề Tâm, thì điều đó đã đủ để đạt được quả vị Phật. Nếu Bồ Đề Tâm không hiện diện, thì những phương pháp khác để đạt được Phật quả đều khiếm khuyết hoặc trống rỗng. Đây là điều mà chúng ta không thể xem nhẹ. Đây là điều chúng ta phải khắc sâu vào tâm và cố gắng phát khởi. Nó là không thể thiếu. Không có nó thì không có con đường nào khác dẫn đến giác ngộ. Nó là hạt giống, là nhân gốc của giác ngộ, là nhân gốc của giải thoát.

1.2. Lòng từ bi – gốc rễ của Bồ Đề Tâm

Lòng từ bi là nhân gốc của Bồ Đề Tâm. Từ lòng từ bi, chúng ta mới có thể có một ước nguyện, một tâm muốn làm lợi lạc cho người khác. Khi chúng ta có lòng từ bi, thì chúng ta mới có thể làm lợi lạc cho người khác. Khi không có lòng từ bi, thì không có lợi lạc. Vì thế chúng ta nói rằng nếu không có lòng từ bi, thì Pháp đã bị thối nát.

Dù bạn làm gì – dù bạn nhập thất ba năm, mười năm, hay một trăm ngày – dù bạn hoàn thành bao nhiêu Ngöndro (Tiền hành), bao nhiêu lần trì chú, bao nhiêu lễ lạy – nếu không có lòng từ bi làm gốc, và Bồ Đề Tâm không có ở đó, thì không có giác ngộ. Tất nhiên, lợi ích tạm thời thì có. Ngay cả khi bạn lễ lạy mà không có tâm Bồ Đề, thì ít nhất bạn cũng sẽ khỏe mạnh về thân, vì bạn đã đứng lên, ngồi xuống, cúi xuống nhiều lần. Lợi ích thể chất là có.

1.3. Cách phát khởi Bồ Đề Tâm trong thực hành hằng ngày

Để thực hành Pháp chân chính, chúng ta phải phát khởi tâm Bồ Đề. Điều đó đến nếu chúng ta bỏ ra một chút công sức, đưa tâm về hiện tại và quán chiếu. Hãy gieo hạt giống Bồ Đề Tâm vào tâm bạn và suy nghĩ: Bồ Đề Tâm là gì? – Là có một tâm muốn làm lợi lạc cho người khác.

“Hôm nay, tôi có mặt ở đây trong khóa nhập thất 100 ngày này, trong đại mạn-đà-la này. Dù tôi làm gì – dù tôi hoàn thành 100 chuỗi, 200 chuỗi, hay 10.000 chuỗi – cũng không phải vì bản thân tôi, vì lý do ích kỷ, mà là vì lợi lạc của tất cả chúng sinh. Tôi muốn đạt được giác ngộ vì lợi lạc của tất cả chúng sinh.”

Đây là điều chúng ta nên phát khởi và đặt vào tâm thức của mình. Rất quan trọng, không thể thiếu.