Bám chấp - sợi dây trói buộc vô hình

Bạn đang đọc kỳ 7 của chuỗi 25 bài Mỉm cười bước qua cửa tử.

Ta thường nghĩ khổ đau đến từ bên ngoài, nhưng gốc rễ thầm lặng hơn nằm ở chính sự bám chấp của ta. Mọi thứ trên đời, kể cả thân này, đều như một cỗ máy rồi sẽ rỉ sét.

Có một hiểu lầm mà Đức Nhiếp Chính Vương muốn gỡ bỏ ngay từ đầu, bởi nếu không, người ta rất dễ nghe lời dạy về buông bỏ rồi hoảng sợ.

Nhiều người tưởng rằng bám chấp cũng giống như yêu thương, như quan tâm chăm sóc. Buông bỏ bám chấp, theo họ, nghĩa là trở nên lạnh lùng, thờ ơ với gia đình và với chính mình. Ngài nói: không phải vậy. Bám chấp không hề là yêu thương. Bám chấp là một thứ rất khác - đó là niềm tin thầm lặng nhưng mãnh liệt rằng mọi thứ sẽ tồn tại mãi mãi, thực chắc và bất biến.

Đức Phật từng dạy một câu cô đọng cả một chân lý: tất cả những gì do nhân duyên hợp thành đều vô thường. Một bông hoa cũng vô thường. Bao nhiêu điều kiện hội tụ lại, bông hoa mới nở; rồi cũng bấy nhiêu điều kiện đổi thay khiến nó tàn. Lúc này nó đang khoe sắc đỏ trước mắt ta, nhưng nó chưa từng đứng yên một giây nào.

Cỗ máy rồi sẽ rỉ sét

Ngài đưa ra một ví dụ mà bất kỳ ai từng gây dựng điều gì cũng sẽ thấm thía.

Hãy hình dung một tổ chức ta vừa lập nên, đang vận hành trơn tru như một cỗ máy được tra dầu đầy đủ, không một trục trặc. Ta hài lòng và tin rằng nó sẽ mãi như thế. Nhưng nửa năm sau quay lại, ta ngỡ ngàng thấy cỗ máy ấy đã bắt đầu rỉ sét. Vì sao? Bởi tổ chức ấy cũng là một pháp do nhân duyên hợp thành - nó được tạo nên từ những con người. Mà mỗi con người lại là một dòng suy nghĩ, một dòng trải nghiệm riêng, luôn luôn đổi thay. Con người đổi thay, thì cỗ máy do họ hợp thành cũng đổi thay. Chẳng bao giờ có chuyện một tổ chức vận hành hoàn hảo mãi mãi. Hiểu điều này, ta thôi hốt hoảng mỗi khi mọi thứ không còn như ý và ta điềm tĩnh sửa sang nó, thay vì oán trách.

Lược trích từ cuốn “Mỉm Cười Bước Qua Cửa Tử” - biên soạn theo bài giảng pháp tu Đức Phật A Di Đà của Đức Nhiếp Chính Vương Gyalwa Dokhampa.

Kỳ 8: Khi buông bớt, ta lại biết thương yêu nhiều hơn

Xem lại kỳ 6 tại đây