Ngay cả nỗi sợ cái chết cũng do tâm vẽ ra

Bạn đang đọc kỳ 12 của chuỗi 25 bài Mỉm cười bước qua cửa tử.

Nếu phần lớn những gì trói buộc ta đều do tâm tạo, thì nỗi sợ trước cửa tử cũng vậy. Đức Nhiếp Chính Vương chỉ ra hai nỗi sợ lớn nhất khi đối diện cái chết và cách hóa giải.

Ngay cả nỗi sợ cũng do tâm vẽ ra

Có một câu nói Ngài rất thích: chẳng có gì đáng sợ, ngoại trừ chính nỗi sợ.

Lần tới, khi thấy một con nhện và bắt đầu thấy sợ, Ngài mời ta thử quan sát nỗi sợ ấy: nó từ đâu đến, trông ra sao? Con nhện thì bé xíu, còn ta cao lớn gấp trăm lần. Vậy thật ra ai mới nên sợ ai? Ta nói ta sợ ma, nhưng đã bao giờ ta thấy ma lột da người, ăn thịt và xương người chưa? Trong khi đó, chính con người mới là loài ăn thịt, ăn gan, lột da biết bao sinh vật khác. Đi một vòng khu chợ, ta thấy đùi lợn, gà vịt treo lủng lẳng mà thấy bình thường; nhưng nếu đó là cẳng chân, là lá gan của một con người, hẳn ta sẽ kinh hoàng. Cùng một cảnh tượng, mà phản ứng khác hẳn - tất cả chỉ vì tâm ta đặt để khác nhau.

Tình yêu, cái đẹp, nỗi sợ - nói cho cùng, tất cả đều do tâm phóng chiếu. Ta phóng chiếu ra chúng vì ta lầm tưởng rằng những thuộc tính ấy thật sự nằm nơi đối tượng bên ngoài. Nhưng khi hiểu rằng chúng nằm trong tâm mình, ta có được một thứ tự do quý giá: tự do không còn bị thế giới bên ngoài giật dây.

Hai nỗi sợ trước cửa tử

Tất cả những điều trên dẫn tới khoảnh khắc quan trọng nhất - khi ta, hoặc người ta thương yêu, phải đối diện với cái chết. Khi ấy, Đức Nhiếp Chính Vương nói, ta thường mang trong lòng hai nỗi sợ căn bản.

Nỗi sợ thứ nhất là không thể buông rời những gì quá đỗi quý giá: gia đình, người thân, những điều thân thuộc. Để vượt qua nỗi sợ này, ta cần thấm thía rằng mọi sự trên đời đều vô thường, không có gì tồn tại mãi - và rồi thành tâm dâng tất cả lên Đức Phật A Di Đà, buông xuống một cách nhẹ nhàng.

Nỗi sợ thứ hai sâu hơn: sau khi nhắm mắt, điều gì sẽ xảy đến với ta? Ta sẽ về đâu? Những người ta thương sẽ về đâu? Ta có thể làm gì để giúp họ? Làm sao để được vãng sinh về một cõi an lành? Đây không phải những câu hỏi để gieo thêm hoang mang, mà là những câu hỏi mở đường. Bởi đạo Phật không dừng lại ở việc chỉ ra khổ đau và vô thường. Đạo Phật còn trao cho ta một lối thoát - một miền đất của hy vọng, nơi ta có thể nương về.

Cho đến đây, ta đã cùng nhau nhìn thẳng vào sự thật ta vẫn né tránh, và lần ra gốc rễ của khổ đau. Giờ là lúc bước sang phần tươi sáng nhất của hành trình: câu chuyện về Cõi Cực Lạc, về một vị Phật đã mở rộng cánh cửa để đón tất cả chúng ta - kể cả những người bình thường nhất.

Lược trích từ cuốn “Mỉm Cười Bước Qua Cửa Tử” - biên soạn theo bài giảng pháp tu Đức Phật A Di Đà của Đức Nhiếp Chính Vương Gyalwa Dokhampa.

Kỳ 13: Cõi Cực Lạc sinh ra từ lòng đại bi

Xem lại kỳ 11 tại đây