Những rào cản đối với hạnh phúc

Các bạn đang đọc bài 5 trong cuốn sách Hạnh phúc tại tâm

Hạnh phúc mang theo bao giá trị như thế nhưng sao chúng ta mãi phải nhọc công kiếm tìm? Rào cản nào ngáng trở chúng ta đến với hạnh phúc, trở về với cái tôi đích thực của sự viên mãn và lòng từ ái, bao dung? Những chướng ngại ấy đến từ đâu?

Chúng ta không thể kiểm soát ngoại cảnh cũng như những gì xảy đến với mình: chẳng hạn như nếu chúng ta rơi phải hoàn cảnh nghèo khó đến mức không có nổi miếng cơm manh áo, hoặc ai đó cố tình hãm hại chúng ta, hay chúng ta bị bệnh tật, ốm đau, tai nạn và phải chịu nhiều đau đớn, khi ấy chúng ta có thể cảm thấy vô cùng bất hạnh. 

Có vô vàn yếu tố bên ngoài như vậy. Tuy nhiên, chúng ta vẫn hoàn toàn có quyền quyết định hạnh phúc của chính mình và sống cuộc đời như ý nguyện khi biết lắng nghe tiếng nói trái tim mình. Cuộc sống mà ta đang có vô cùng quý giá và mỗi người trong chúng ta đều có thể cống hiến rất nhiều cho cuộc đời này. Vậy tại sao chúng ta cứ chôn vùi chính mình dưới áp lực nặng nề của kỳ vọng, lo âu và thiếu hiểu biết? Đây là những điều ngăn trở ta sống hòa hợp với thiên nhiên và cộng đồng, gây nên nhiều bất mãn khổ đau về lâu dài. Theo dòng thời gian, những “hàng rào ngăn cản hạnh phúc” ấy đã được dựng nên như thế nào? Tại sao chúng ta lại có thể trở thành kẻ thù tồi tệ nhất của chính mình?

Chính những rào cản do tâm ta tạo nên đã ngăn trở không cho chúng ta đến với hạnh phúc. Chúng giống như những bức tường vô hình được xây từ vô số xúc tình phiền não như sợ hãi, nóng nảy, đố kỵ, sân hận… cùng tất cả những khái niệm, tri kiến mà chúng ta bám chấp với cái tôi phân biệt. Chúng ta luôn mong muốn và kỳ vọng mọi thứ theo ý chí chủ quan. Điều này mạnh mẽ tới mức đôi khi chúng ta làm hỏng cơ hội có được hạnh phúc trước cả khi bắt đầu kiếm tìm nó. Chúng ta bó hẹp tâm trong một khuôn mẫu mình tự cho là “đúng”, điều đó khiến ta trở nên vô cùng cứng nhắc và bảo thủ. Chúng ta đè nén hạnh phúc, đóng cửa tâm hồn thay vì để tâm cởi mở tiếp nhận mọi sáng kiến, cảm hứng và cách nhìn tươi mới với cuộc đời. 

Việc bạn là ai, đang làm gì, xuất thân ra sao và sở hữu gì không phải là nguyên nhân khiến bạn hạnh phúc hay đau khổ. Mà chính những suy nghĩ của bạn quyết định điều này. 

~ Dale Carnegie

Để thực sự bắt tay vào vun bồi, trưởng dưỡng nguồn hạnh phúc trong tâm, chúng ta cần hiểu rõ nguồn gốc của khổ đau, những chướng ngại cản trở chúng ta đến với hạnh phúc. Khi suy ngẫm về những gì bạn cho là thủ phạm tước đoạt hạnh phúc của mình, bạn có thể rất ngạc nhiên nhận ra rằng mọi khổ đau đều bắt nguồn từ tâm. 

Tất nhiên, chúng ta thường cảm nhận những đau đớn về mặt thể xác một cách hết sức rõ rệt. Và chúng ta không phủ nhận là nỗi đau ấy rất thật. Tuy vậy, ngay cả đối với những nỗi đau vật lý ấy, vẫn là tâm chúng ta quyết định mức độ đau đớn mà ta trải nghiệm - đó là cách chúng ta xử sự đối với cơn đau, cách chúng ta phản ứng lại với những cảm xúc.

Cũng vậy, khi mất đi một người thân yêu, chúng ta sẽ hụt hẫng khủng hoảng trong một thời gian rồi nỗi đau mới dần nguôi ngoai. Nhưng chính nhờ những nỗi đau như thế chúng ta mới thực sự hiểu được thế nào là niềm vui và hạnh phúc. Nhờ đó, chúng ta được nhắc nhở rằng đời sống làm người vô cùng quý giá, rằng thật kỳ diệu khi ta còn đang sống, được ân hưởng hiện tại thay vì luôn tưởng nhớ tới quá khứ hay lo lắng về tương lai. Chính những buồn đau của sự chia ly cho ta thấy chúng ta đã yêu thương và quan tâm tới người khác đến mức nào. Nhưng liệu ta nên tiếp tục bám chấp vào nỗi đau, hủy hoại bản thân và tự nhốt mình trong thế giới u sầu hay có đủ dũng khí để buông xả nỗi đau buồn ấy? Tất cả phụ thuộc hoàn toàn vào chính chúng ta.

(Trích từ ấn phẩm "Hạnh phúc tại tâm"

Tác giả Đức Pháp Vương Gyalwang Drukpa
Drukpa Việt Nam biên dịch và phát hành)

Mời các bạn đón đọc bài tiếp theo: 

Đọc lại bài trước ấn vào đây.