Phần 1

Bấy giờ Ðức Thế Tôn từ trong tướng bạch hào giữa chặng mày, phóng đại quang minh tên là Như Lai xuất hiện. Có vô lượng trăm ngàn ức na do tha a tăng kỳ quang minh làm quyến thuộc. Quang minh đó chiếu khắp mười phương tất cả thế giới tận hư không pháp giới, hữu nhiễu bảy vòng, hiển hiện Như Lai vô lượng tự tại, giác ngộ vô số chúng Bồ Tát, chấn động tất cả thập phương thế giới, trừ diệt tất cả khổ ác đạo, chói che tất cả cung điện ma, hiển thị tất cả chư Phật Như Lai ngồi tòa Bồ Ðề thành Ðẳng Chính giác và cùng tất cả đạo tràng chúng hội. Quang minh đó làm những sự như vậy rồi trở lại hữu nhiễu chúng Bồ Tát nhập vào đỉnh đầu của Như Lai Tính Khởi Diệu Ðức Bồ Tát.

 

Lúc đó tất cả đại chúng trong đạo tràng này, thân tâm hớn hở rất hoan hỷ mà nghĩ rằng: Rất lạ ít có nay

đây Ðức Như Lai phóng đại quang minh tất sẽ diễn nói thậm thâm đại pháp.

 

Như Lai Tính Khởi Diệu Ðức Bồ Tát, ở trên tòa liên hoa trịch bày vai hữu, quỳ gối hữu, chắp tay nhất tâm hướng lên Phật mà nói kệ rằng:

 

Bấy giờ Ðức Như Lai liền ở trong miệng phóng ra đại quang minh tên là Vô ngại vô úy, có trăm ngàn ức a tăng kỳ quang minh làm quyến thuộc, chiếu khắp mười phương tất cả thế giới tận hư không pháp giới, hữu nhiễu mười vòng, hiển hiện Như Lai các thứ tự tại, khai ngộ vô lượng những chúng Bồ Tát, chấn động tất cả mười phương thế giới, diệt trừ tất cả những khổ ác đạo, chói che tất cả những cung điện ma, hiển thị tất cả chư Phật Như Lai ngồi tòa Bồ Ðề thành Ðẳng Chính giác và đến tất cả chúng hội đạo tràng. Ðại quang minh này làm những sự như vậy rồi trở lại hữu nhiễu chúng hội Bồ Tát, nhập vào miệng của Phổ Hiền đại Bồ Tát. Ðại quang minh nhập xong thời thân và tòa sư tử của Phổ Hiền Bồ Tát hơn lúc trước và hơn thân tòa của chư Bồ Tát gấp trăm lần, chỉ trừ toà sư tử của Như Lai.

 

Như Lai Tính Khởi Diệu Ðức Bồ Tát hỏi Phổ Hiền đại Bồ Tát:

 

Thưa Phật tử! Ðức Thế Tôn đã thị hiện thần biến quảng đại làm cho chúng Bồ Tát đều sinh hoan hỷ chẳng thể nghĩ bàn, thế gian chẳng biết được. Ðó là thoại tướng gì?

 

Phổ Hiền đại Bồ Tát nói:

 

Phật tử! Thưở xưa, tôi thấy chư Như Lai Ứng Ðẳng Chính giác thị hiện thần biến quảng đại như vậy, liền nói pháp môn Như Lai xuất hiện. Cứ theo tôi suy gẫm: nay Ðức Như Lai hiện tướng này tất sẽ nói pháp môn đó.

 

Lúc Phổ Hiền Bồ Tát nói lời trên xong, tất cả đại địa thảy đều chấn động, xuất sinh vô lượng quang minh vấn pháp.

 

Như Lai Tính Khởi Diệu Ðức Bồ Tát hỏi Phổ Hiền Bồ Tát:

 

Thưa Phật tử! Ðại Bồ Tát phải thế nào để biết pháp xuất hiện của chư Phật Như Lai? Xin Phật tử nói cho. Vô lượng trăm ngàn ức na do tha chúng hội Bồ Tát này đều tu tịnh nghiệp đã lâu, niệm huệ thành tựu, đã đến bờ rốt ráo đại trang nghiêm, đủ tất cả hạnh oai nghi của Phật, chính niệm chư Phật chưa từng quên mất, lòng đại bi quán sát tất cả chúng sinh, quyết định biết rõ thần thông cảnh giới của chư đại Bồ Tát, đã được thần lực của chư Phật gia hộ, hay thọ tất cả diệu pháp của Như Lai, đủ vô lượng công đức như vậy đều đến nhóm họp tại đây.

 

Phật tử đã từng ở chỗ vô lượng trăm ngàn ức na do tha Phật, thừa sự cúng dường, thành tựu diệu hạnh tối thượng của Bồ Tát, nơi môn tam muội đều được tự tại, vào chỗ bí mật của tất cả chư Phật, biết các Phật pháp, dứt những nghi lầm, được thần lực của Phật gia hộ, biết căn khí của chúng sinh tùy theo sở thích của họ mà nói pháp chân thiệt giải thoát, tùy thuận Phật trí, diễn nói Phật pháp đến nơi bĩ ngạn, có vô lượng công đức như vậy.

 

Lành thay Phật tử! Xin nói pháp xuất hiện của Như Lai Ðẳng Chính giác, những thân tướng, ngôn âm, tâm ý, cảnh giới, hạnh đã làm, thành đạo, chuyển pháp luân, nhẫn đến thị hiện nhập Ðại Niết Bàn, thấy nghe thân cận được sinh thiện căn. Những sự như vậy xin Phật tử nói cho.

 

Như Lai Tính Khởi Diệu Ðức Bồ Tát muốn tuyên rõ nghĩa này bèn hướng về Phổ Hiền Bồ Tát mà nói kệ rằng:

 

 

Phổ Hiền đại Bồ Tát bảo Như Lai Tính Khởi Diệu Ðức Bồ Tát và đại chúng chư Bồ Tát:

 

Chư Phật tử! Chỗ này chẳng thể nghĩ bàn. Nghĩa là Ðức Như Lai Ðẳng Chính giác, do vô lượng pháp mà được xuất hiện. Vì chẳng phải do một duyên, chẳng phải do một sự, Như Lai xuất hiện được thành tựu, mà do mười vô lượng trăm ngàn vô số sự mới được thành tựu. Những gì là mười?

 

Một là do quá khứ vô lượng Bồ Ðề tâm nhiếp thọ tất cả chúng sinh làm thành. Hai là do quá khứ vô lượng chí nguyện thanh tịnh thù thắng làm thành.

Ba là do quá khứ vô lượng đại từ đại bi cứu hộ tất cả chúng sinh làm thành. Bốn là do quá khứ vô lượng hạnh nguyện tương tục làm thành.

Năm là do quá khứ vô lượng tu các phước trí tâm không nhàm đủ làm thành.

Sáu là do quá khứ vô lượng cúng dường chư Phật giáo hóa chúng sinh làm thành. Bảy là do quá khứ vô lượng trí huệ phương tiện thanh tịnh đạo làm thành.

Tám là do quá khứ vô lượng thanh tịnh công đức tạng làm thành.
Chín là do quá khứ vô lượng trang nghiêm đạo trí làm thành.
Mười là do quá khứ vô lượng thông đạt pháp nghĩa làm thành.
 

Vô lượng a tăng kỳ pháp môn viên mãn như vậy làm thành Như Lai.

 

Chư Phật tử! Ví như Ðại Thiên thế giới này, chẳng phải do một duyên, chẳng phải do một sự mà được thành tựu, phải do vô lượng duyên, vô lượng sự mới được thành. Những là nổi giăng mây lớn, tuôn xối mưa lớn, bốn thứ phong luân nối tiếp làm sở y. Gì là bốn thứ?

 

Một tên là năng trì, vì hay trì đại thủy
Hai tên là năng tiêu, vì hay tiêu đại thủy
Ba tên là kiến lập, vì kiến lập tất cả xứ sở

Bốn tên là trang nghiêm, vì trang nghiêm phân bố đều thiện xảo.

 

Như trên đây đều do cộng nghiệp của chúng sinh và thiện căn của chư Bồ Tát phát khởi, làm cho tất cả chúng sinh trong đó đều tùy sở nghi mà được thọ dụng.

 

Vô lượng nhân duyên như vậy mới thành Ðại Thiên thế giới. Pháp tính như vậy không có sinh giả, không có tác giả, không có tri giả, không có thành giả, nhưng Ðại Thiên thế giới vẫn được thành tựu.

 

Cũng vậy, Như Lai xuất hiện chẳng phải do một duyên, chẳng phải do một sự mà được thành tựu, phải do vô lượng duyên vô lượng sự mới thành tựu được. Những là từng ở chỗ Phật quá khứ lắng nghe thọ trì đại pháp vân, đại pháp võ. Do đây có thể khởi Như Lai bốn thứ đại trí phong luân:

 

Một là đại trí phong luân đà la ni niệm trì chẳng quên, vì hay trì tất cả đại pháp vân đại pháp võ của Như Lai.

Hai là đại trí phong luân xuất sinh chỉ quán, vì hay tiêu diệt tất cả phiền não
Ba là đại trí phong luân hồi hướng thiện xảo, vì hay thành tựu tất cả thiện căn.

Bốn là đại trí phong luân xuất sinh ly cấu sai biệt trang nghiêm, vì khiến quá khứ những chúng sinh được hóa độ, thiện căn của họ thanh tịnh, thành tựu sức thiện căn vô lậu của Như Lai.

Ðức Như Lai thành Ðẳng Chính giác như vậy, pháp tính như vậy, vô sinh vô tác mà được thành tựu. Ðây là tướng xuất hiện thứ nhất của Ðức Như Lai Ðẳng Chính giác, chư đại Bồ Tát phải biết như vậy. Lại nữa, chư Phật tử! Ví như Ðại Thiên thế giới lúc sắp thành, mây lớn tuôn mưa gọi là hồng chú. Tất cả phương xứ chẳng thể thọ, chẳng thể trì, chỉ trừ Ðại Thiên thế giới lúc sắp thành.

 

Cũng vậy, Ðức Như Lai Ðẳng Chính giác nổi đại pháp vân, tuôn đại pháp vũ, gọi là thành tựu Như Lai xuất hiện, tất cả hàng Nhị thừa tâm chí hẹp kém không thọ được, không trì được, chỉ trừ sức tâm tương tục của chư đại Bồ Tát.

 

Ðây là tướng xuất hiện thứ hai của Ðức Như Lai Ðẳng Chính giác, đại Bồ Tát phải biết như vậy.

 

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như chúng sinh vì do nghiệp lực, mây lớn tuôn mưa, đến không từ đâu, đi không về đâu.

 

Cũng vậy, Ðức Như Lai Ðẳng Chính giác, do sức thiện căn của chư Bồ Tát, nổi đại pháp vân, tuôn đại pháp vũ, cũng đến không từ đâu, đi chẳng đến đâu.

 

Ðây là tướng xuất hiện thứ ba của Ðức Như Lai Ðẳng Chính giác, đại Bồ Tát phải biết như vậy.

 

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như mây lớn tuôn xối mưa lớn. Trong Ðại Thiên thế giới tất cả chúng sinh không biết được số. Nếu muốn tính đếm, chỉ luống phát cuồng. Duy có Ma Hê Thủ La, chủ của Ðại Thiên thế giới, do sức thiện căn đã tu từ quá khứ, nhẫn đến một giọt đều biết rõ cả.

 

Cũng vậy, Ðức Như Lai Ðẳng Chính giác nổi đại pháp vân, tuôn đại pháp vũ, tất cả chúng sinh, Thanh Văn, Duyên Giác đều không biết được.

 

Nếu muốn nghĩ lường tâm ắt cuồng loạn. Chỉ trừ đại Bồ Tát, chủ của tất cả thế gian, do sức giác huệ đã tu từ quá khứ, nhẫn đến một văn một câu nhập vào tâm chúng sinh đều biết rõ cả.

 

Ðây là tướng xuất hiện thứ tư của Ðức Như Lai Ðẳng Chính giác. Ðại Bồ Tát phải biết như vậy.

 

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như lúc mây lớn tuôn mưa, có mây lớn mưa lớn tên là năng diệt, diệt được hỏa tai. Có mây lớn mưa lớn tên là năng khởi, hay khởi đại thủy. Có mây lớn mưa lớn tên là năng chỉ, hay ngăn đại thủy. Có mây lớn mưa lớn tên là năng thành, hay tất cả các báu ma ni. Có mây lớn mưa lớn tên phân biệt, hay phân biệt Tam thiên Ðại thiên thế giới.

 

Cũng vậy, Ðức Như Lai xuất hiện nổi đại pháp vân, tuôn đại pháp vũ. Có đại pháp vũ tên là năng diệt, hay diệt tất cả phiền não chúng sinh. Có đại pháp vũ tên là năng khởi, hay khởi tất cả thiện căn của chúng sinh. Có đại pháp vũ tên là năng chỉ, hay ngăn kiến hoặc của tất cả chúng sinh. Có đại pháp vũ tên là năng thành, hay thành tất cả trí huệ pháp bửu. Có đại pháp bửu tên là phân biệt, phân biệt tất cả tâm sở thích của chúng sinh.

 

Ðây là tướng xuất hiện thứ năm của Ðức Như Lai, đại Bồ Tát phải biết như vậy.

 

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như mây lớn tuôn nước đồng một vị mà tùy những chỗ mưa có vô lượng sai biệt.

 

Cũng vậy, Ðức Như Lai xuất hiện tuôn đại bi pháp thủy đồng một vị mà tùy sở nghi thuyết pháp có vô lượng sai biệt.

 

Ðây là tướng xuất hiện thứ sáu của Ðức Như Lai, đại Bồ Tát phải biết như vậy.

 

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như Ðại Thiên thế giới, lúc mới bắt đầu thành, trước hết thành cung điện của trời cõi Sắc, kế đến thành cung điện của trời cõi Dục, kế đến thành chỗ ở của loài người và những loài khác.

 

Cũng vậy, Ðức Như Lai xuất hiện, trước hết khởi những hạnh trí huệ Bồ Tát, kế khởi những hạnh trí huệ Duyên Giác, kế khởi những hạnh trí huệ thiện căn Thanh Văn, kế khởi những hạnh trí huệ thiện căn hữu vi của các chúng sinh khác.

 

Như mây lớn tuôn nước một vị, vì theo thiện căn của chúng sinh sai khác nên khởi các loại cung điện chẳng đồng.

 

Ðại bi pháp vũ nhất vị của Như Lai tùy căn khí của chúng sinh mà có sai khác. Ðây là tướng xuất hiện thứ bảy của Ðức Như Lai, đại Bồ Tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như lúc thế giới ban đầu sắp thành, có đại thủy khởi đầy khắp Ðại Thiên thế giới, sinh hoa sen lớn tên là Như Lai xuất hiện công đức bửu trang nghiêm, che khắp trên mặt nước, ánh sáng chiếu tất cả thế giới mười phương. Lúc đó Ma Hê Thủ La và Tịnh Cư Thiên thấy hoa sen đó, liền quyết định biết trong kiếp này có bao nhiêu Ðức Phật như vậy xuất thế.

 

Bấy giờ trong đó có phong luân nổi lên tên là Thiên tịnh quang minh hay làm thành cung điện chư Thiên cõi Sắc. Lại có phong luân tên là Tịnh quang trang nghiêm hay thành cung điện chư Thiên cõi Dục. Lại có phong luân tên là Kiên mật vô năng hoại hay thành những đại và tiểu Luân Vi Sơn cùng Kim Cương Sơn. Lại có phong luân tên là Thắng cao hay thành núi Tu Di. Lại có phong luân tên là Bất động hay thành mười núi lớn là núi Khư Ðà la, núi Tiên Nhân, núi Phục Ma, núi Ðại Phục Ma, núi Trì Song, núi Di Dân Ðà La, núi Mục Chân Lân Ðà, núi Ma Ha Mục Chân Lân Ðà, Hương Sơn và Tuyết Sơn. Có phong luân tên là An trụ hay thành đại địa. Có phong luân khởi tên là Trang Nghiêm hay thành cung điện của Ðịa thiên, Long cung, Càn Thát bà cung. Có phong luân khởi tên là Vô tận tạng hay thành tất cả đại hải trong Ðại thiên thế giới. Có phong luân khởi tên là Phổ quang minh tạng hay thành những ma ni bửu trong Ðại Thiên thế giới. Có phong luân khởi tên là Kiên cố căn hay thành tất cả Như Ý thọ.

 

Mây lớn tuôn mưa một thứ nước đồng một vị không có sai khác. Do chúng sinh thiện căn chẳng đồng nên phong luân chẳng đồng. Phong luân sai khác nên thế giới sai khác.

 

Cũng vậy, Như Lai xuất hiện đầy đủ thiện căn công đức, phóng quang minh đại trí vô thượng tên là trí bất tư nghì chẳng dứt Như Lai chủng, chiếu khắp tất cả thế giới mười phương, thọ Như Lai quán đỉnh ký cho chư Bồ Tát sẽ thành Chính giác xuất hiện ra đời.

 

Chư Phật tử! Như Lai xuất hiện lại có quang minh đại trí vô thượng tên là Thanh tịnh ly cấu hay thành Phật trí vô lậu vô tận.

 

Lại có quang minh đại trí vô thượng tên là Phổ Chiếu hay thành Trí bất tư nghì Như Lai khắp vào pháp giới.

 

Lại có quang minh đại trí vô thượng tên là Trì Phật chủng tính hay thành Sức chẳng khuynh động của Như Lai.

 

Lại có quang minh đại trí vô thượng tên là Hoánh xuất vô năng hoại hay thành Trí vô úy vô hoại của Như Lai.

 

Lại có quang minh đại trí vô thượng tên là Nhất thiết thần thông hay thành Những pháp bất cộng nhất thiết chủng trí của Như Lai.

 

Lại có quang minh đại trí vô thượng tên là Xuất sinh biến hóa hay thành Trí chẳng hư mất của Như Lai khiến người thấy nghe thân cận sinh thiện căn.

 

Lại có quang minh đại trí vô thượng tên là Phổ tùy thuận hay thành Thân trí huệ phước đức của Như Lai, vì tất cả chúng sinh mà làm lợi ích.

 

Lại có quang minh đại trí vô thượng tên là Bất khả cứu cánh hay thành Diệu trí thậm thâm của Như Lai, tùy chỗ khai ngộ làm cho Tam bảo chủng vĩnh viễn chẳng đoạn tuyệt.

 

Lại có quang minh đại trí vô thượng tên là Chủng chủng trang nghiêm hay thành Thân tướng hảo trang nghiêm của Như Lai, khiến tất cả chúng sinh đều hoan hỷ.

 

Lại có quang minh đại trí vô thượng tên là Bất khả hoại hay thành Thọ mạng thù thắng vô tận đồng với hư không giới pháp giới của Như Lai.

 

Chư Phật tử nước một vị đại bi của Như Lai không có phân biệt, vì các chúng sinh sở thích chẳng đồng căn tính đều khác nên khởi nhiều thứ phong luân sai khác, khiến các Bồ Tát thành tựu pháp Như Lai xuất hiện.

 

Tất cả Như Lai đồng một thể tính, trong đại phong luân xuất sinh các thứ trí huệ quang minh.

 

Chư Phật tử phải biết, Ðức Như Lai ở nơi một vị giải thoát, xuất sinh vô lượng bất tư nghì các thứ công đức. Chúng sinh nghĩ rằng đây là thần lực của Như Lai tạo ra.

 

Chư Phật tử! Ðây chẳng phải thần lực của Như Lai tạo ra.

 

Chư Phật tử! Chẳng bao giờ có nhẫn đến một Bồ Tát chẳng ở nơi chỗ Phật từng gieo căn lành mà có thể được ít phần trí huệ của Như Lai. Chỉ do sức oai đức của chư Phật khiến các chúng sinh đủ công đức của Phật. Mà Ðức Phật Như Lai không phân biệt, không thành, không hoại, không có tác giả, cũng không có pháp làm.

Ðây là tướng xuất hiện thứ tám của Ðức Như Lai Ðẳng Chính giác, chư đại Bồ Tát phải biết như vậy. Lại nữa, chư Phật tử! Như y hư không khởi bốn phong luân hay giữ lấy thủy luân: một tên là an trụ, hai tên là thường trụ, ba tên là cứu cánh, bốn tên là kiên cố.

 

Bốn phong luân này hay giữ lấy thủy luân. Thủy luân hay giữ lấy đại địa cho khỏi tan hư.

 

Vì thế nên nói địa luân y nơi thủy luân, thủy luân y nơi phong luân, phong luân y nơi hư không, hư không không chỗ y. Dầu không chỗ y mà hư không có thể làm cho Ðại Thiên thế giới được an trụ.

 

Cũng vậy, Như Lai xuất hiện y nơi quang minh vô ngại huệ phát khởi bốn thứ đại trí phong luân của Phật hay giữ lấy thiện căn của tất cả chúng sinh.

 

Một là đại trí phong luân nhiếp khắp chúng sinh đều làm cho hoan hỷ.

Hai là đại trí phong luân kiến lập chính pháp khiến các chúng sinh đều sinh ưa thích.
Ba là đại trí phong luân giữ gìn thiện căn của tất cả chúng sinh.

Bốn là đại trí phong luân đủ tất cả phương tiện thông đạt vô lậu giới.

 

Chư Phật Thế Tôn đại từ cứu hộ tất cả chúng sinh, đại bi độ thoát tất cả chúng sinh, đại từ đại bi lợi ích khắp cả. Nhưng đại từ đại bi y đại phương tiện thiện xảo. Phương tiện thiện xảo y Như Lai xuất hiện. Như Lai xuất hiện y vô ngại huệ quang minh. Vô ngại huệ quang minh không chỗ y.

 

Ðây là tướng xuất hiện thứ chín của Ðức Như Lai Ðẳng Chính giác. Ðại Bồ Tá  hải biết như vậy.

 

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như Ðại Thiên thế giới đã thành tựu rồi, nhiêu ích vô lượng chúng sinh. Những loài thủy tộc được lợi ích nơi nước. Lục địa chúng sinh được lợi ích nơi đất liền. Cung điện chúng sinh được lợi ích nơi cung điện. Hư không chúng sinh được lợi ích nơi hư không.

 

Cũng vậy, Như Lai xuất hiện nhiều thứ lợi ích cho vô lượng chúng sinh. Những là người thấy Phật sinh hoan hỷ thời được lợi ích nơi sự hoan hỷ. Kẻ an trụ nơi tịnh giới thời được lợi ích nơi tịnh giới. Kẻ trụ nơi các thiền định và môn vô lượng thời được lợi ích nơi Thánh xuất thế đại thần thông. Kẻ trụ pháp môn quang minh thời được lợi ích nhân quả chẳng hoại. Kẻ trụ vô sở hữu quang minh thời được lợi ích tất cả pháp chẳng hoại. Vì thế nên nói rằng Ðức Như Lai xuất hiện lợi ích tất cả vô lượng chúng sinh.

 

Ðây là tướng xuất hiện thứ mười của Ðức Như Lai Ðẳng Chính giác, đại Bồ Tát phải biết như vậy.

 

Chư Phật tử! Ðại Bồ Tát biết Như Lai xuất hiện thời biết vô luợng, vì biết thành tựu vô lượng. Thời biết quảng đại, vì biết cùng khắp mười phương. Thời biết không lai khứ, vì biết lìa sinh, trụ, diệt. Thời biết vô hành, vô sở hành, vì biết lìa tâm ý thức. Thời biết không thân, vì biết như hư không. Thời biết bình đẳng, vì biết tất cả chúng sinh đều vô ngã. Thời biết vô tận, vì biết khắp tất cả cõi vô tận. Thời biết vô thối, vì biết tận hậu tế không đoạn tuyệt. Thời biết vô hoại, vì biết Như Lai trí không có đối đãi. Thời biết vô nhị, vì biết bình đẳng quán sát hữu vi và vô vi. Thời biết tất cả chúng sinh đều được lợi ích, vì bản nguyện hồi hướng tự tại đầy đủ.

 

Phổ Hiền đại Bồ Tát muốn tuyên lại nghĩa này mà nói kệ rằng: