Chương Sáu: Thiền định về Nghiệp, Nhân và Quả - Phương thuốc thứ hai chữa trị sự tham luyến hiện hữu nói chung

Chương Sáu:

Thiền định về Nghiệp, Nhân và Quả

Phương thuốc thứ hai chữa trị

sự tham luyến hiện hữu nói chung

 

Những ai muốn biết điều gì gây nên những đau khổ ở trên nên hiểu rằng chúng phát sinh từ hoạt động (1) bị hư hỏng (2) – nghiệp. Karmaśatakasûtra (Kinh Một Trăm Nghiệp) nói về điều này

 

“Nhiều loại hành động khác nhau tạo nên đủ loại chúng sinh khác nhau.”

 

Trong Kinh Đại Bi Liên Hoa có nói:

 

“Hành động (nghiệp) tạo ra các thế giới; sự biểu lộ của các thế giới bắt nguồn từ các hành động. Chúng sinh do các hành động tạo nên. Hành động là nguyên nhân của chúng sinh, bởi hành động mà chúng sinh có các dị biệt.”

 

A-tì-đạt-ma-câu-xá luận nói: “Các thế giới khác nhau được sinh khởi bởi hành động.”

 

Nếu bạn hỏi hành động là gì, hãy biết rằng nó thuộc về hai phạm vi: hoạt động thuộc về tâm và hoạt động do bởi ý hướng. A tỳ đạt ma Tập luận nói về điều này:

 

“Hoạt động là gì? Đó là hoạt động thuộc về tâm và hành động được thúc đẩy về mặt tâm thức.”

 

Trong A-tì-đạt-ma-câu-xá nói:

 

“Hành động là ý hướng và những gì được thực hiện do bởi ý hướng đó.”

 

Ngoài ra, trong Căn bản Trung quán luận có nói:

 

“Đấng Chân thực Siêu phàm đã nói rằng hành động là hoạt động thuộc về tâm và những gì được thực hiện do bởi tư tưởng.”

 

Ta có thể muốn biết hai phạm vi này thực sự là gì:

1. Hoạt động thuộc về tâm – các hành động của tâm.

2. Mọi hoạt động thuộc về thân và hoạt động thuộc về ngữ được trù tính bởi tâm thức, nghĩa là bất kỳ hoạt động nào xảy ra.

 

A-tì-đạt-ma-câu-xá nói:

“Ý hướng là hoạt động thuộc về tâm: những gì nó phát triển là hoạt động thuộc về thân và ngữ.”

 

Bản tóm tắt dưới đây phác thảo những hành động như thế và những kết quả mà chúng mang lại:

 

Các hành động và những kết quả của chúng được tóm tắt bằng sáu điểm: phân loại, các tính chất, sự quyết định số phận của ta, kết quả nghiêm ngặt, những nguyên nhân nhỏ tạo thành kết quả to lớn, và sự không thể tránh khỏi.

 

1. PHÂN LOẠI

Có ba loại:

1. Ác hạnh, nguyên nhân và kết quả,

2. Thiện hạnh, nguyên nhân và kết quả, và

3. Thiền định kiên cố như hoạt động, nguyên nhân và kết quả.

 

2. CÁC TÍNH CHẤT

2a. Ác hạnh, nguyên nhân và hậu quả

Nói chung, mặc dù có nhiều loại ác hạnh, chúng có thể được tóm tắt thành mười ác hạnh. Ba ác hạnh thuộc về thân thể: sát sinh v.v.. Bốn ác hạnh thuộc về ngữ: nói dối v.v.. Ba ác hạnh thuộc về tâm: tham muốn v.v.. Tự mỗi ác hạnh này được nghiên cứu qua ba điểm: phân loại, các kết quả và một vài trường hợp đặc biệt của chúng (trường hợp tệ hại nhất có thể có.)

 

2.a1. Sát sinh

Sát sinh được chia làm ba loại:

* Sát sinh bởi đam mê và tham muốn,

* Sát sinh bởi sân hận và ganh ghét và

* Sát sinh bởi ngu si.

 

Loại thứ nhất là sát sinh để có thịt, da sống v.v.. hay để được lợi lạc trong lãnh vực thể thao hay tài chính hay để bảo vệ bản thân hay những người thân yêu.

 

Loại thứ hai là giết những người mà ta cảm thấy đối nghịch vì hằn thù hay đua tranh v.v..

 

Loại thứ ba được thực hiện để cúng dường.

 

Các kết quả của việc sát sinh gồm ba loại: kết quả hoàn toàn thuần thục, kết quả tương ứng với

nguyên nhân kết quả tác động theo nhân quả.

 

Kết quả hoàn toàn thuần thục là tái sinh như một chúng sinh địa ngục.

Kết quả tương ứng với nguyên nhân là mặc dù được tái sinh làm người, ta sẽ có một cuộc đời ngắn ngủi và nhiều bệnh tật.

Tác động theo nhân quả là bị tái sinh ở một xứ sở bất hạnh và không thịnh vượng.

Trường hợp đặc biệt hay tệ hại nhất trong tất cả các hình thức sát sinh, tội lỗi (3) ác hại nhất, là giết một A La Hán hay giết cha mẹ.

 

2.a2. Trộm cắp

Có ba loại là:

* Trộm cắp bằng vũ lực,

* Trộm cắp một cách lén lút và

* Trộm cắp bằng cách gian lận, lọc lừa.

 

Loại thứ nhất là cướp đoạt bằng cách sử dụng vũ lực không cần thiết.

 

Loại thứ hai là trộm cắp mà không bị để ý, bằng cách đột nhập vào nhà v.v..

 

Loại thứ ba là gian lận bằng cách làm sai lạc trọng lượng và những sự đo lường.

 

Trong ba loại kết quả, kết quả hoàn toàn thuần thục là bị tái sinh làm một ngạ quỷ.

Kết quả tương ứng với nguyên nhân là mặc dù được tái sinh làm người, ta sẽ phải trải nghiệm sự túng thiếu vật chất (4).

Tác động theo nhân quả là bị tái sinh ở một nơi có nhiều sương giá và mưa đá.

Trường hợp tệ hại nhất của việc trộm cắp, tội lỗi lớn nhất, là trộm cắp tài sản thuộc về Đạo sư của ta hay của Tam Bảo.

 

2.a3. Tà dâm (5)

Có ba loại (bao gồm hoạt động tính dục với người khác):

* Bị ngăn cấm bởi mối liên hệ gia đình,

* Bị ngăn cấm bởi cam kết của họ với người nào khác và

* Bị ngăn cấm bởi các quan hệ tôn giáo.

 

Loại thứ nhất là sự giao phối với mẹ, chị của ta v.v..

 

Loại thứ hai là giao phối với người đã kết hôn với người khác hay thuộc về một vị vua (6) và

 

Loại thứ ba bao gồm mọi tình huống của việc quan hệ tính dục với một phối ngẫu thích hợp nhưng được coi là không thích hợp theo thực hành Phật giáo. Trong loại này, có ba lãnh vực của sự giao phối không thể chấp nhận – được quyết định bởi các bộ phận, nơi chốn, thời gian, mức độ hay cách thức. Trước hết, các bộ phận không thích hợp, có nghĩa là giao phối ở miệng hay hậu môn. Một nơi không thích hợp là ở gần một Đạo sư, một ngôi chùa, bảo tháp hay một tập hội to lớn. Thời gian không thích hợp là thời gian khi các giới luật cư sĩ (6) được tuân giữ, trong khi mang thai, trong khi bà mẹ đang cho con bú hay giữa ban ngày (7). Một mức độ không thích hợp là năm lần liên tiếp hay hơn nữa. Các hình thức giao phối không thể chấp nhận được là các loại hãm hiếp (8) và giao phối ở miệng hay hậu môn với người cùng giới tính hay một người lưỡng tính.

 

Trong ba loại kết quả, kết quả hoàn toàn thuần thục là bị tái sinh làm một ngạ quỷ.

Kết quả tương ứng là mặc dù được tái sinh làm người, vợ (chồng) của ta sẽ giống như một kẻ thù đáng ghét và

Tác động theo nhân quả là bị tái sinh trong một xứ đầy bụi bặm.

🔔 Vào dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương — ngày 25, 26 và 27/04/2026 — tại thánh địa Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên (Tam Đảo, Phú Thọ) linh thiêng, một pháp hội chưa từng có sẽ diễn ra:
 
🌸 PHÁP HỘI ĐẠI BI QUAN ÂM 2026
🕊️Cầu nguyện Quốc thái Dân an • Hòa bình Thế giới
 
🙏 Do Đức Gyalwang Drukpa — bậc Thượng sư được tôn kính là Hoá Thân của Đức Quán Thế Âm Bồ Tát — đích thân chủ trì.
 
🌐 Xem chương trình Pháp hội, giải đáp thắc mắc và đăng ký tham dự tại đây